Regio Rotterdam 10 april 2026
Ondernemers in zowel Noord-Holland als Zuid-Holland zijn kritisch over het ondernemersklimaat in hun provincie. 41% van de ondernemers in Noord-Holland en 36% van de ondernemers in Zuid-Holland beoordeelt het ondernemersklimaat in de eigen provincie als (zeer) slecht. Dat blijkt uit de Nationale Peiling Ondernemingsklimaat 2026, uitgevoerd door Kieskompas in opdracht van VNO-NCW en MKB-Nederland.
Hoewel het oordeel over het regionale ondernemersklimaat minder negatief is dan over het landelijke, overheerst in beide provincies het beeld dat het ondernemersklimaat onder druk staat. Ondernemers noemen onder meer bereikbaarheid, regeldruk, vergunningverlening en lokale belastingen als belangrijke knelpunten.
Noord-Holland: bereikbaarheid, ruimte en vergunningen grootste zorgen
In Noord-Holland geven ondernemers relatief vaak aan last te hebben van slechte bereikbaarheid en parkeermogelijkheden, hoge lokale belastingen en de beschikbaarheid en betaalbaarheid van bedrijfsruimte. Ook de snelheid en voorspelbaarheid van gemeentelijke vergunningverlening wordt regelmatig als knelpunt genoemd.
Daarnaast noemen ondernemers leefbaarheid in de directe omgeving van bedrijven, zoals uitstraling van gebieden en overlast, vaker als aandachtspunt dan ondernemers in andere provincies. Volgens ondernemers is voor een beter ondernemersklimaat in Noord-Holland vooral behoefte aan betere bereikbaarheid, minder regels, lagere kosten en stabiel beleid vanuit de overheid.
Zuid-Holland: behoefte aan stabiliteit, bereikbaarheid en minder regels
Ook in Zuid-Holland ervaren ondernemers dat het ondernemersklimaat onder druk staat. Ondernemers noemen vooral lokale belastingen, bereikbaarheid en vergunningverlening als belangrijke knelpunten voor ondernemen in de provincie.
Voor een sterker ondernemersklimaat in Zuid-Holland is volgens ondernemers vooral behoefte aan stabiel en voorspelbaar beleid, betere bereikbaarheid, minder regels en een aantrekkelijke en leefbare omgeving voor bedrijven. Extra stimuleringsregelingen of nieuwe faciliteiten worden minder vaak genoemd als prioriteit. Het algemene beeld onder ondernemers in de provincie is dat het ondernemersklimaat stagneert, met op sommige onderdelen verdere verslechtering.
Landelijk beeld nog negatiever
Het oordeel van ondernemers over het landelijke ondernemingsklimaat is nog kritischer dan over het regionale klimaat. Meer dan de helft van de ondernemers beoordeelt het ondernemingsklimaat in Nederland als (zeer) slecht en drie op de vier vinden dat het de afgelopen vijf jaar is verslechterd.
Vooral regeldruk, de stabiliteit en voorspelbaarheid van overheidsbeleid, loonkosten, belastingen en energiekosten worden als grootste knelpunten genoemd. Volgens (ruim) driekwart van de ondernemers is de situatie op deze punten de afgelopen jaren verslechterd. Tegelijkertijd staat ook de aantrekkelijkheid van Nederland als vestigingsland onder druk: steeds meer ondernemers overwegen hun bedrijf te verplaatsen of minder in Nederland te investeren.
Vertrouwen in eigen bedrijf blijft
Ondanks de kritische blik op het ondernemersklimaat houden veel ondernemers vertrouwen in hun eigen onderneming. Tegelijkertijd geven zij aan dat de randvoorwaarden om te ondernemen verslechteren, zowel landelijk als regionaal. Politieke stabiliteit en voorspelbaarheid spelen daarbij een steeds grotere rol; inmiddels zegt negen op de tien ondernemers ontevreden te zijn over de betrouwbaarheid en stabiliteit van politiek en bestuur.
De Nationale Peiling Ondernemingsklimaat wordt sinds 2023 jaarlijks uitgevoerd onder ondernemers en bestuurders. Door de jaarlijkse meting ontstaat inzicht in hoe het ondernemersklimaat zich ontwikkelt. Over meerdere meetmomenten (2023–2026) laat het onderzoek een structurele verslechtering van het ondernemingsklimaat zien. In 2026 is op enkele punten sprake van een voorzichtig herstel ten opzichte van 2025, maar het vertrouwen in het bredere ondernemingsklimaat en in de politiek blijft laag.
Over de peiling
De Nationale Peiling Ondernemingsklimaat wordt sinds 2023 jaarlijks uitgevoerd onder ondernemers en bestuurders, dit jaar onder een representatieve groep van bijna 3650 ondernemers. Door de jaarlijkse meting ontstaat inzicht in hoe het ondernemersklimaat zich door de tijd ontwikkelt. Over meerdere meetmomenten (2023–2026) laat het onderzoek een structurele verslechtering van het ondernemingsklimaat zien, met in 2026 op enkele punten een voorzichtig herstel ten opzichte van 2025. De enquête is gehouden vóór het aantreden van het kabinet Jetten en de presentatie van het coalitieakkoord en vóór het uitbreken van de oorlog in en met Iran en de stijging van de energieprijzen.
