Koning Willem-Alexander zei het in de Troonrede treffend: “Zonder vertrouwen in de toekomst is geen samenleving sterk.” Maar juist dat vertrouwen brokkelt af. Dat bleek al uit de Prinsjesdag Peiling van VNO-NCW. Ondernemers, de motor van onze economie, ervaren politieke instabiliteit en uitstel van grote beslissingen. Dat leidt tot stilstand in een tijd waarin we koers zouden moeten zetten.
De Miljoenennota 2025 laat zien dat de Nederlandse economie nog groeit, maar wie onder de motorkap kijkt ziet een fundament dat scheuren vertoont. We teren te veel op extra overheidsuitgaven en binnenlandse consumptie. Productieve banen verdwijnen, de arbeidsongeschiktheid stijgt en cruciale besluiten over energie, stikstof en infrastructuur blijven liggen. Ondernemers voelen daardoor dat Nederland steeds minder aantrekkelijk wordt om in te investeren.
Dat is geen theoretisch risico, het gebeurt nu al. Er is een stille exodus gaande van investeringen. Dit zien we ook aan het vertrek van chemische bedrijven uit de Rotterdamse haven. Bedrijven stellen projecten uit of kiezen voor het buitenland. Daarmee verdwijnen banen, innovatiekansen en belastinginkomsten die we juist nodig hebben om onze collectieve voorzieningen te bekostigen. Van zorg en onderwijs tot defensie.
Het regionale perspectief
In Noord- en Zuid-Holland wordt pijnlijk zichtbaar wat de stilstand in investeringsbesluiten betekent. Hier wordt een groot deel van ons bruto binnenlands product verdiend. Hier liggen de havens van Rotterdam, Schiphol en de industriële clusters die van levensbelang zijn voor de economische groei, energietransitie en circulaire economie. Hier ontstaan innovaties in AI, life sciences en hightech die onze toekomstige brede welvaart moeten dragen.
Maar ondernemers in deze regio lopen vast op vier urgente problemen:
- Regeldruk: Van het mkb tot de creatieve sector in Amsterdam, regels stapelen zich op. Ondernemers willen verduurzamen en innoveren maar verdrinken in procedures en onzekerheid.
- CO₂-heffing en energiekosten: De heffing wordt weliswaar afgezwakt maar blijft staan en vormt nog steeds een concurrentienadeel voor onze industrie. De heffing straft bedrijven die wel willen verduurzamen maar niet kunnen omdat het stroomnet vol zit. Voor de industrie in het Noordzeekanaalgebied of de haven van Rotterdam is dit funest.
- Ruimtegebrek: Bedrijventerreinen verdwijnen of zitten op slot door woningbouwdruk. Terwijl Noord- en Zuid-Holland juist ruimte nodig hebben om bedrijvigheid en wonen in balans te ontwikkelen.
- Infrastructuur en zekerheid: Voor langdurige investeringen en het versterken van de regio is voorspelbaarheid cruciaal. Bedrijven hebben zekerheid nodig over infrastructuur, vergunningen en beleidskaders om te kunnen plannen, groeien en bijdragen aan de energietransitie en innovatie. Zonder dit vertrouwen loopt de regio het risico dat investeringen uitblijven of verhuizen naar het buitenland.
Tijd om in beweging te komen
De stilstand moet doorbroken worden. We weten waar we naartoe willen: een duurzame, innovatieve economie. Maar in plaats van stappen te zetten, blijven cruciale beslissingen uit. Ondertussen gaan andere landen wel vooruit. Hoe langer Nederland wacht, hoe moeilijker het wordt om aan te haken.
Wat we nu nodig hebben, is een regering die stabiliteit brengt, de lange termijn durft te kiezen en investeringen mogelijk maakt. Dat betekent: regeldruk terugdringen, zorgen voor een voorspelbaar fiscaal beleid, ruimte creëren voor bedrijven én investeren in onze energie- en innovatie-infrastructuur.
Onze oproep
Ondernemers in Noord- en Zuid-Holland zijn klaar om hun rol te pakken. Zij willen investeren in verduurzaming, digitalisering en banen. Ze hebben daarvoor een overheid nodig die niet wegkijkt, maar meedoet.
