Brandbrief: zonder crisisaanpak dreigt Nederland op slot te gaan

Netcongestie is allang geen energieprobleem meer. Het vormt inmiddels een acute bedreiging voor onze economie, woningbouw en verduurzaming. Ondernemers lopen steeds vaker vast doordat het stroomnet vol zit.

Bedrijven kunnen niet uitbreiden, investeringen worden uitgesteld en verduurzamingsplannen komen stil te liggen. Ook woningbouwprojecten lopen vertraging op. Dat raakt niet alleen individuele ondernemers, maar het verdienvermogen van heel Nederland.

Utrecht laat al zien hoe ernstig het probleem is. Vanaf 1 juli gaat een groot deel van het stroomnet daar op slot. Nieuwe aansluitingen zijn dan niet meer mogelijk. Dat scenario willen we – en moéten we – in andere economische regio’s koste wat kost voorkomen. Ook in Noord- en Zuid-Holland verslechtert de situatie.

Daarom hebben wij samen met de andere regionale ondernemersverenigingen van VNO-NCW een brandbrief opgesteld. Deze brandbrief is overhandigd aan staatssecretaris Jo-Annes de Bat tijdens zijn bezoek op 18 mei aan het Nationaal Expertisecentrum Netcongestie.

Lees de brief hieronder:

Geachte staatssecretaris,

Netcongestie is niet langer alleen een energieprobleem, maar een acute bedreiging voor onze economie, woningbouw en verduurzaming. Daarom roepen VNO-NCW Brabant Zeeland en VNO-NCW Midden samen met andere regionale ondernemersverenigingen en de gemeente Eindhoven het kabinet op tot een nationale crisisaanpak.

Ondernemers lopen nu al vast door een overvol stroomnet. Bedrijven kunnen niet uitbreiden, investeringen worden uitgesteld en verduurzaming loopt vast doordat uitbreiding van het elektriciteitsnet achterblijft, terwijl Nederland juist sneller wil elektrificeren. Maar de situatie verslechtert ondertussen snel.

Utrecht laat zien hoe ernstig het probleem is. Vanaf 1 juli gaat een groot deel van het stroomnet daar op slot. Nieuwe aansluitingen zijn dan niet meer mogelijk. Niet alleen voor grote bedrijven, maar ook voor woningen, winkels en kleine ondernemers.

Dat scenario willen we – en moéten we – in andere economische regio’s koste wat kost voorkomen. Want als regio’s zoals Brainport Eindhoven vastlopen, raakt dat het hart van de Nederlandse hightech- en maakindustrie, waar de machines voor de wereldwijde chipindustrie worden gemaakt. Tegelijkertijd werken chemie- en energiebedrijven in Brabant en Zeeland aan
de verduurzaming van de industrie en draait hier een groot deel van de logistiek waarop Nederland economisch leunt.

Ook in andere regio’s lopen bedrijven, bedrijventerreinen en woningbouwprojecten steeds vaker vast door gebrek aan netcapaciteit.

Toch is de ernst van de situatie nog altijd onvoldoende doorgedrongen in Den Haag. Wij roepen het kabinet daarom op om netcongestie per direct als crisis te behandelen. Niet na nieuwe onderzoeken of extra overlegtafels. Maar nu.

Daarvoor doen we de volgende voorstellen:

Gebruik het stroomnet slimmer
1. Differentieer stroomtarieven voor burgers en bedrijven om het gebruik zo snel mogelijk beter te spreiden.
2. Creëer randvoorwaarden die een sluitende businesscase voor slim energiegebruik mogelijk maken
3. Stimuleer de inzet van batterijen bij burgers en bedrijven
Creëer sneller meer ruimte op het stroomnet
1. Ga actief op zoek naar ruimte bij grootverbruikers.
2. Voer met onmiddellijke ingang een crisiswet in om het stroomnet sneller te kunnen uitbreiden.
Geef bedrijven inzicht en ruimte om samen te werken
1. Stimuleer aanleg van netwerken ‘achter de meter’ op bedrijventerreinen en maak het juridisch eenvoudiger voor bedrijven om lokaal energie op te slaan, uit te wisselen en te delen.
2. Dwing netbeheerders om de feiten en cijfers te delen van de daadwerkelijk beschikbare transportcapaciteit en vermogens op de stations, zodat bedrijven en gemeenten gericht kunnen investeren in maatregelen die voor hun situatie relevant zijn.