Ruim 120 ondernemers, bestuurders en beleidsmakers bespraken vanmorgen tijdens het Rotterdams Ondernemersontbijt in Theater Zuidplein een onderwerp dat steeds urgenter wordt: de financiële gezondheid van werknemers. Een kwestie die niet alleen gezinnen raakt, maar ook de slagkracht van Rotterdams ondernemerschap bepaalt.

Dagvoorzitter Patrick van Luijk, oprichter van BioCheck, opende de ochtend met een scherpe constatering: financiële problemen van werknemers zijn geen privézaak meer, maar een collectieve uitdaging.

Vervolgens ging wethouder Abigail Norville (Armoedebestrijding) in gesprek over hoe Rotterdam inzet op preventie en samenwerking om schuldenproblematiek vroegtijdig te signaleren.

Schulden op de werkvloer groeien
Uit cijfers die tijdens de bijeenkomst werden gedeeld, bleek de urgentie overduidelijk: 16,5% van de Rotterdamse huishoudens heeft problematische schulden, tegenover 8,8% landelijk. De impact op werkgevers is fors: werknemers met financiële zorgen zijn minder productief, vaker ziek en meer vatbaar voor stress en zelfs fraude. Volgens het Nibud kost één medewerker met problematische schulden een werkgever gemiddeld €13.000 per jaar.

Sadik Harchaoui: “Werkgevers laten jaarlijks €75 miljoen liggen”
De keynote van de ochtend kwam van Sadik Harchaoui, voorzitter van SchuldenlabNL. Hij benadrukte dat werkgevers zelf veel kunnen winnen door schuldenproblematiek niet te negeren. “In deze zaal zitten 115 werkgevers, samen goed voor bijna 60.000 werknemers,” rekende Harchaoui voor.

“Als we de schuldenproblematiek effectief aanpakken, ligt er een besparingspotentieel van ruim 75 miljoen euro per jaar. Dat is niet alleen economisch slim, maar ook sociaal noodzakelijk.”

Hij pleitte voor meer samenwerking tussen overheid, kennisinstellingen en bedrijfsleven in de Nationale Coalitie Financiële Gezondheid, waarin Rotterdam inmiddels een voortrekkersrol speelt.

Praktijkverhalen en concrete oplossingen
Het werd geen ochtend van cijfers alleen. Leonard de Lange, commercieel directeur van Flexxgroup, deelde een praktijkvoorbeeld van hoe zijn organisatie omgaat met werknemers met schulden. Zijn boodschap: openheid, vertrouwen en tijdige ondersteuning maken het verschil.

Daarna volgde een persoonlijke en ontwapenende column van Carrie Jansen, AD-columnist en financieel hulpverlener, die benadrukte hoe schulden niet alleen portemonnees raken, maar vooral gezinnen. “Achter elk loonbeslag schuilt een verhaal van schaamte, angst en hoop. Als we die verhalen durven te zien, kunnen we pas echt iets veranderen,” zei ze.

Netwerken met betekenis

Na de plenaire sessies volgde het traditionele ontbijt, waar ondernemers met elkaar in gesprek gingen over concrete samenwerkingen en initiatieven om werknemers financieel weerbaarder te maken. De sfeer was, zoals altijd, energiek en opbouwend. Organisatorisch werd opnieuw duidelijk waarom het Rotterdams Ondernemersontbijt inmiddels een vaste waarde is in de stad: een plek waar inspiratie, kennisdeling en maatschappelijke betrokkenheid samenkomen.

Vooruitblik

De volgende editie van het Ondernemersontbijt staat gepland voor begin 2026, opnieuw met de belofte om actuele thema’s te koppelen aan Rotterdams lef en daadkracht. Dan zal ook burgemeester Carola Schouten aanwezig zijn met het thema: (sociale) weerbaarheid

Benieuwd wat we nog meer organiseren voor ondernemers in de regio Rotterdam? Lees verder via onze website.

 

De foto’s, gemaakt door Mirjam Lems, zijn te bekijken via deze link.

Dinsdag 30 september vond in het iconische Hotel De Plesman in Den Haag de kick-off plaats van de nieuwe DGA Ondernemerstafels van VNO-NCW West. Een bijeenkomst die ondernemerschap, inspiratie en netwerken op hoog niveau samenbracht. Het monumentale pand, het voormalig hoofdkantoor van KLM, vormde een passend decor: vol met pionierschap, innovatie en (inter)nationale ambitie. Precies de waarden die ook ons DGA-netwerk kenmerkt.

 

Inspirerend inhoudelijk programma met KLM

De luchtvaartsector staat wereldwijd bekend om haar complexe uitdagingen, lange termijnplanning en technologische innovatie. Juist daarin schuilt waardevolle inspiratie voor ondernemers die zelf koers moeten houden in een turbulente markt.

Samen met Simon Scholte, Vice President Strategy bij KLM, doken de deelnemers in actuele thema’s die direct toepasbaar zijn voor hun eigen onderneming:

• Strategie in turbulente tijden – hoe houd je koers in een snel veranderende markt?
• Duurzaam vliegen – de impact van verduurzaming en energietransitie op de bedrijfsvoering.
• Leiderschap & transformatie – sturen met visie en veerkracht op 10.000 meter hoogte.
• Klantbeleving & innovatie – lessen uit KLM’s klantgerichte aanpak.

De verhalen en praktijkvoorbeelden boden niet alleen inzicht in de luchtvaart, maar ook waardevolle parallellen voor ondernemers die dagelijks balanceren tussen continuïteit, innovatie en maatschappelijke verwachtingen. Er was veel ruimte om ervaringen te delen en vragen te stellen, waar volop gebruik van werd gemaakt.

 

Rondleiding door een monument vol historie

Naast het inhoudelijke programma kregen de deelnemers een exclusieve rondleiding door Hotel De Plesman. Originele architectonische elementen, historische luchtvaartobjecten en het verhaal van Albert Plesman, de oprichter van KLM, kwamen tot leven. Ook werd een kijkje genomen in de indrukwekkende Plesman Suite, het voormalige kantoor van de luchtvaartpionier zelf. In het gebouw is de geschiedenis van KLM nog te voelen. Wist je dat de trap de vorm van een vliegtuigmotor heeft?

 

Officiële kick-off van de DGA Ondernemerstafels

Vervolgens volgde het officiële startsein van de DGA Ondernemerstafels. Deze tafels zijn speciaal bedoeld voor DGA-leden en eindverantwoordelijke directeuren die in een kleinschalige en vertrouwelijke setting ervaringen willen delen, sparren over strategische vraagstukken en samen sterker willen staan.

De tafels bestaan uit groepen van maximaal 10 gelijkgestemden, die periodiek bijeenkomen op wisselende locaties. De kracht ligt in de vertrouwelijkheid en de diversiteit van de deelnemers: ondernemers die elkaar inspireren, spiegelen en versterken.

Tijdens de bijeenkomst werden ook Ellen van Dam en Pieter van den Berg gepresenteerd als de nieuwe voorzitters van het DGA-netwerk. Ellen sprak de aanwezigen toe met inspirerende woorden gericht aan de DGA-ondernemer, over ambitie, visie en de kracht van ons netwerk.

 

 

De kracht van verbinding

Met deze kick-off is een stevig fundament gelegd voor een nieuw initiatief binnen VNO-NCW West. De combinatie van inspirerende inhoud, een bijzondere locatie en de lancering van de Ondernemerstafels maakte de middag tot een groot succes. We sloten de dag af met een diner in het prachtige restaurant.

Of het nu gaat om strategie, leiderschap of innovatie ,de rode draad van de bijeenkomst was helder: ondernemers staan sterker samen. De DGA Ondernemerstafels bieden daarvoor de ideale plek.

Alle deelnemers ontvangen binnenkort meer informatie over hun eigen Ondernemerstafel en het vervolg. Voor wie zich nog niet heeft aangemeld: de deuren staan open voor DGA’s die actief willen bijdragen, leren en groeien binnen dit unieke netwerk.

Bekijk hier de foto’s van de bijeenkomst, gemaakt door Mirjam Lens.

 

Wil je meer weten of aansluiten bij de DGA Ondernemerstafels? Neem dan contact op met VNO-NCW West.

VNO-NCW West is positief over de intentieovereenkomst tussen Tata Steel, het Rijk en de provincie Noord-Holland. De Joint Letter of Intent een belangrijke stap naar een definitieve overeenkomst die zowel cruciaal is voor het bedrijfsleven in de regio als van groot nationaal belang. Het vergroenen van de eigen staalindustrie is goed voor de omgeving van Tata Steel, de gezondheid van omwonenden en het behalen van de nationale klimaatdoelen. Daarnaast is het van enorm geopolitiek belang: zo kan Nederland blijven beschikken over kritieke grondstoffen en zorg dragen voor onze eigen maakindustrie en weerbaarheid.  

 

Belang van Tata Steel voor economie en energietransitie 

VNO-NCW West onderstreept al langer het belang van Tata Steel voor de economie en energietransitie. Zo schreven we mee aan een brief aan minister Hermans waarin de grote rol van Tata Steel binnen het Noordzeekanaalgebied werd benadrukt. Ook overhandigden we samen met ondernemersverenigingen een gezamenlijk position paper over het belang van Tata Steel binnen het gehele ecosysteem van maakindustrie, onderwijsinstellingen, toeleveranciers, logistiek en het brede MKB. 

 

Resultaat van gezamenlijke inspanningen 

De getekende intentieovereenkomst is wat ons betreft een mooi resultaat van de gezamenlijke inspanningen van ondernemers, bedrijven en bestuurders waar wij graag aan bijdragen. Ook voor de ondernemersbelangen in de regio, bijvoorbeeld het Noordzeekanaalgebied. Haico Spijkerboer, voorzitter VNO-NCW Metropoolregio Amsterdam: ‘Deze intentieovereenkomst legt een belangrijke basis voor de verdere verduurzaming van het hele Noordzeekanaalgebied’.  

VNO-NCW heeft op de achtergrond een bijdrage kunnen leveren samen met andere ondernemersverenigingen en belanghebbenden om te zorgen dat de intentieovereenkomst en maatwerkafspraken tot stand zijn gekomen, maar onze felicitaties gaan uiteraard uit naar de CEO van Tata Steel in Nederland, Hans van den Berg, en zijn team voor hun volharding en toewijding aan de toekomst van het bedrijf en hele ecosysteem van bedrijvigheid om Tata Steel heen in de regio IJmond. Ook gaat onze dank uit naar de provincie Noord-Holland en minister Sophie Hermans (Klimaat en Groenen Groei) en staatssecretaris Thierry Aartsen (Openbaar Vervoer en Milieu) voor hun steun en bereidheid om samen de volgende stap te zetten.  

  

De volgende stap 

VNO-NCW West roept partijen op om nu alvast aan de slag te gaan met de volgende stappen en het versterken van de samenwerking tussen het bedrijfsleven en onderwijs om te zorgen voor voldoende gekwalificeerd personeel. Door de afspraken gericht op schonere en toekomstbestendige staalproductie blijft Tata Steel ook in de toekomst een bijdrage leveren aan hoogwaardige werkgelegenheid in de regio. Het opleiden van vakmensen kost tijd, dus we hebben geen tijd te verliezen. 

Lees hier verder over de intentieovereenkomst.

Op woensdag 17 september vond het jaarlijks terugkerende Miljoenenontbijt Alkmaar plaats. Een ochtend vol ontmoeting, inspiratie en verdieping, waar ondernemers, bestuurders en experts samenkwamen om te bespreken: wat betekent de Miljoenennota voor ondernemers in Noord-Holland? Onder het motto “Ondernemen in de energietransitie” stonden thema’s centraal als politieke stabiliteit, strategische autonomie, innovatie en samenwerking voor een sterke regio. Daarbij werd duidelijk: het oplossen van netcongestie en het versnellen van de energietransitie zijn niet alleen cruciaal voor duurzame groei, maar vormen ook een sleutel tot meer strategische autonomie voor Noord-Holland én voor Nederland.

Uğur Pegdimir, directievoorzitter Rabobank Alkmaar e.o., trapte af met de vraag: “Hoe mooi zou het zijn om de krachten van Noord-Holland Noord en de Metropoolregio Amsterdam te bundelen voor een sterker Noord-Holland?” Noord-Holland Noord blinkt uit in brede welvaart, de Metropoolregio Amsterdam in economische kracht. Samen kunnen we een nog sterker Noord-Holland bouwen. Dromen – Denken – Doen.

Daarna benadrukte Menno Middeldorp, hoofdeconoom Rabobank, dat politieke stabiliteit en langdurige beleidszekerheid cruciaal zijnm ongeacht het onderwerp. Aan de hand van weerbaarheid, strategische autonomie en de energietransitie benadrukte hij dat innovatie nodig is voor structurele groei. Om snelheid te maken kopen we nu zonnepanelen en windmolens in China, maar op termijn is het belangrijk deze productie naar Europa te halen. De mondiale spanningen laten zien dat er werk aan de winkel is en dus ook kansen voor ondernemers.

Esther Rommel, gedeputeerde van de provincie Noord-Holland, sprak haar vertrouwen uit in de ondernemers van de regio. Noord-Holland Noord loopt voorop in innovatie: van zaadveredeling en bloembollen tot digitalisering en defensie. Tegelijkertijd is het volgens haar cruciaal om jongeren te behouden met goed onderwijs, voldoende woningen en goede bereikbaarheid. Haar oproep: “Er is lef nodig. Ik wil lef tonen, maar dat vraag ik ook van u. De kansen liggen bij de ondernemers.”

Dat lef en ondernemerschap zijn er volop, zo lieten de praktijkvoorbeelden zien:

• Bas Koeten (Bas Koeten Racing / voorzitter Stichting Energieneutrale Bedrijventerreinen West-Friesland): liet zien hoe bewustwording leidt tot energiebesparing en onafhankelijkheid. Inmiddels is hij 8 maanden per jaar zelfvoorzienend.

• Coos Schouten (directeur Schouten Techniek): deelde slimme oplossingen voor netcongestie en een pleidooi voor focus op meetbare impact.

• Mario Prak (directeur TESO): sprak over de verduurzaming van TESO en samenwerking op Texel om gezamenlijk oplossingen te vinden voor netcongestie.

De conclusie in het licht van de Miljoenennota was helder. Om brede welvaart te behouden en een sterkere regio te worden, zijn nodig:

• langdurig stabiel beleid,

• een voorspelbare politieke koers,

• en goede randvoorwaarden voor ondernemers.

Een sterke regio bouw je met innovatiekracht, samenwerking tussen bedrijfsleven, onderwijs en overheid, én door jong talent vast te houden. Het aanpakken van netcongestie en de energietransitie vormt daarbij de basis voor onze strategische autonomie.

Benieuwd wat we nog meer organiseren voor ondernemers uit Noordwest-Holland? Bekijk het via onze website.

Een volle zaal, scherpe analyses en een debat dat vonkte: het Amsterdams Miljoenenontbijt 2025 liet opnieuw zien hoe groot de betrokkenheid van ondernemers, bestuurders en beleidsmakers is bij de toekomst van onze economie. Op dinsdag 17 september kwamen ruim 150 gasten samen in het kantoor van de Nationale Postcodeloterij om de Miljoenennota onder de loep te nemen en vooruit te kijken naar de uitdagingen én kansen voor ondernemers in onze regio. 

Analyse van de Miljoenennota 

De aftrap werd verzorgd door Otto Raspe, hoofdeconoom van RaboResearch-Rabobank. Hij vatte de uitdagingen voor Nederland samen in drie grote ballen die het kabinet in de lucht moet houden: concurrentiekracht, brede welvaart en weerbaarheid. Zijn conclusie was helder: “Het kabinet balanceert tussen deze drie, maar de Miljoenennota biedt weinig richting. Nederland scoort internationaal belabberd op productiviteit. Groei is alleen nog mogelijk door meer mensen te laten werken en meer uren te maken maar met een vergrijzende bevolking is dat lastig.” 

Investeren of bezuinigen? 

Daarna barstte een levendig debat los onder leiding van Martijn de Greve, met wethouder Marjolein Moorman (PvdA), Nicole van Det (Accenture) en econoom Lex Hoogduin. De centrale vraag: moeten we de komende jaren vooral investeren in onderwijs, digitalisering en innovatie, of juist bezuinigen om de overheidsfinanciën gezond te houden? 

Moorman pleitte nadrukkelijk voor investeren, met name in onderwijs en gelijke kansen: “Elke euro die in onderwijs wordt geïnvesteerd, keert dubbel terug naar de samenleving. Geld is niet het probleem, de vraag is hoe je het inzet zodat iedereen erop vooruitgaat.”  

Van Det sloot zich daarbij aan, maar legde de nadruk op digitalisering: “Als groei gewenst is, is investeren noodzakelijk. Alleen als Europa vol inzet op AI en innovatie, kunnen we concurreren met de VS.” 

Hoogduin hield daarentegen vast aan de noodzaak van bezuinigingen: “Keuzes maken kan niets anders betekenen dan dat er elders moet worden afgeschaald. Om te investeren moet je eerst produceren. Nu alle productiecapaciteit in ons land bezet is, betekent dat bezuinigen.” 

Dagvoorzitter Martijn de Greve zorgde ook voor lucht in het debat: “Ik vind dat we wat minder oud zouden moeten worden met elkaar.” 

Energie en betrokkenheid in de zaal 

Juist de botsing van deze verschillende perspectieven zorgde voor een energiek en inhoudelijk scherp gesprek. Het onderstreepte hoe complex de uitdagingen zijn waar Nederland en de regio Amsterdam voor staan: van het aantrekken van talent en het vergroten van productiviteit tot het versterken van infrastructuur en het realiseren van grote transities. 

De aanwezige ondernemers en bestuurders gingen actief in gesprek en deelden hun zorgen én kansen. Er werd duidelijk dat de wil om bij te dragen aan oplossingen groot is, maar dat voorspelbaarheid, samenwerking en durf vanuit de politiek onmisbaar zijn. 

Samen vooruit 

Het Miljoenenontbijt liet zien dat de Metropoolregio Amsterdam bruist van ideeën en energie. VNO-NCW West blijft deze ontmoetingen organiseren om ondernemers, kennisinstellingen en overheden samen te brengen. Want alleen samen kunnen we werken aan een regio die economisch sterk, innovatief en toekomstbestendig blijft. 

Wij bedanken alle sprekers, deelnemers en partners voor hun bijdrage aan dit waardevolle gesprek. 

De foto’s, gemaakt door Quickworks, zijn te downloaden via deze link.

Benieuwd wat we nog meer organiseren voor ondernemers uit de Metropoolregio Amsterdam? Bekijk het via onze website.

Een beleidsarme Miljoenennota van een dubbel-demissionair kabinet-Schoof. Na Prinsjesdag duiken we bij Hét Miljoenenontbijt in De Doelen traditiegetrouw in de kabinetsplannen en de economische ontwikkelingen. Wat betekent het voor het bedrijfsleven? Voor een volle zaal ondernemers en werkgevers gingen genodigden met elkaar in gesprek. 

 

Mai Elmar, Voorzitter van het bestuur VNO-NCW Regio Rotterdam & regio: 

“Vorig jaar was er op ons Miljoenenontbijt nét een nieuw kabinet; nu is er een demissionair kabinet met verkiezingen in oktober. De toestand in de wereld is zorgelijk; er is onstabiliteit, angst, veel leed en onzekerheid. Die onzekerheid treft ook Nederland. De afgelopen zes jaar is er feitelijk maar anderhalf jaar een kabinet dat ingewerkt aan het regeren is geweest. Dat komt de betrouwbaarheid niet bepaald ten goede. De resultaten van de Prinsjesdagpeiling 2025 liegen er niet om. Twee derde van de ondernemers in Zuid-Holland zien regeldruk als het grootste knelpunt, de helft benoemt belastingen, premies en hoge loonkosten. 90% van de ondernemers is ontevreden over de stabiliteit van politiek en bestuur. 82% vindt dat politiek en bestuur onoverzichtelijk, 62% ziet de komende kabinetsperiode somber in. Nog immer staan dezelfde nijpende onderwerpen op de agenda: stikstof, belasting en btw, regeldruk, gebrek aan een lange termijnvisie en oog voor kunst, cultuur, sport én onderwijs. 

VNO-NCW is 125 jaar geleden opgericht dat weerspiegelt continuïteit en betrouwbaarheid. We komen op voor werkgeversbelangen met oog voor sociale én economische stabiliteit. Alles is in feite economie, maar niet alles is geld. Ook dát begrijpen wij door sociale én economische stabiliteit voor te staan. VNO-NCW vertegenwoordigt zo’n 300.000 ondernemingen; dat is circa 90% van de private sector middels van 150 brancheorganisaties en 190 direct aangesloten ondernemingen. Voorzichtig berekend vertegenwoordigd dit zo’n 5 miljoen mensen. VNO-NCW en haar ondernemers staan voor stabiliteit, vertrouwen en fatsoen en hebben geen politieke kleur, kortom een betrouwbare partner om aan tafel te hebben. 

29 oktober gaat Nederland naar de stembus. Nederland kan zich geen nieuwe periode van politieke stilstand veroorloven en heeft snel behoefte aan een stabiel kabinet dat voorspelbaar en navolgbaar beleid voert, met oog voor de concurrentiepositie en het investeringsklimaat. Nederland drijft op ondernemers en industrie. Zonder ondernemingen geen banen, minder gemeenschapsgeld en weinig toekomstperspectief. Laten we de ondernemers kracht bundelen en benutten om gezamenlijk orde op zaken te stellen. Wij zijn niet de vijand. Wij vertegenwoordigen stabiliteit.” 

 

Barbara Baarsma - Chief Economist bij PwC en hoogleraar Economie aan de UvA: 

“Iedereen wil het: het woningtekort oplossen, de zorg toegankelijk houden, onze defensie moderniseren, Nederland klimaatbestendig maken en eindelijk investeren in wegen en het elektriciteitsnet. De brede welvaart die we nu nog hebben, willen we behouden. Over het doel is opvallend veel overeenstemming, ondanks polarisatie. Wat ontbreekt is politiek leiderschap dat de route uitstippelt én vasthoudt. Business as usual is geen optie meer: zonder koerswijziging stagneert de economie en verdwijnen de middelen om onze welvaart te behouden. Om te behouden wat we hebben, moeten we vernieuwen. De knelpunten zijn duidelijk: arbeidstekort, ruimtegebrek, beperkte milieugebruiksruimte en achterstallige infrastructuur. Hoogproductieve bedrijven lopen vast doordat arbeid, ruimte en ecologische draagkracht worden bezet door laagproductieve activiteiten. Willen we de economie laten groeien, dan moeten we deze schaarse factoren herverdelen naar toekomstbestendige, productieve sectoren.” 

“Dat vraagt om generiek randvoorwaardelijk beleid, niet om industriepolitiek. De overheid moet niet bepalen welke sectoren blijven, maar wél duidelijke spelregels stellen. Denk aan verhandelbare emissierechten voor stikstof, hogere prijzen van watergebruik, striktere milieunormen en centrale regie op de ruimtelijke ordening. Ook betere bescherming van arbeidsmigranten, een hoger minimumloon (mits losgekoppeld van de aow) en investeringen in onderwijs en R&D zijn cruciaal om productiviteit te verhogen. Dit maakt laagproductieve activiteiten minder aantrekkelijk en dwingt tot innovatie. Het ondernemingsklimaat staat echter onder druk door inconsistent beleid, afnemende uitvoeringskracht en dalende onderwijskwaliteit. Juist nu is politieke moed nodig om een koers te kiezen. Alleen zo kunnen we de brede welvaart behouden en een toekomstbestendige economie bouwen.” 

 

Vincent Karremans (VVD), minister van Economische Zaken:  

“Het is een beleidsarme Miljoenennota, dat is zo afgesproken met het parlement. Het kabinet leunt op 32 zetels in de Tweede Kamer, twee partijen zijn binnen een jaar weggelopen. Dat is superslecht voor de economie en alle andere terreinen die we belangrijk vinden, van onderwijs tot en met veiligheid. We willen na de verkiezingen op 29 oktober een stabiel kabinet dat de rit uitzit. Als ondernemer wil je weten waar je aan toe bent en investeren voor de lange termijn. Op Prinsjesdag vliegen de miljarden je om de oren, maar het moet eerst wel allemaal opgehaald worden bij ondernemers. Het begint in de economie. Ik ben nu drie maanden minister van Economische Zaken. Ik heb een paar prioriteiten, waaronder de aanpak van de regeldruk en de ruimte voor de industrie, ondernemerschap, die onder druk staat; op 2,5% van Nederland – bedrijven- en industrieterreinen, verdienen we 60% van ons geld. Dat verdedigen is een hele kluif.”  

 

Tim Versnel – loco-burgemeester en wethouder werk & inkomen, Nationaal Programma Rotterdam Zuid, EU-arbeidsmigranten, Stadsbrug en Dierenwelzijn: 

“We zijn blij met de beperking van de CO2-heffing. Daar heeft Rotterdam nadrukkelijk voor gepleit. Daarmee laat het kabinet zien het serieus te nemen. Het is een eerste kleine stap. Verder lijkt het land toe aan een peptalk. We hadden een premier die dat deed, die vertelde wat wel goed ging. Daar put je als land dan vertrouwen uit. We zeggen hier nog altijd: Rotterdam make it happen. We zijn een  stad van ‘Kom op, schouders eronder!’ We spreken elkaar moed in. Dat is ook een belangrijk aspect van een investerings en -ondernemersklimaat.”  

 

Tim Versnel, loco-burgemeester en wethouder:

“Minder goed begrepen in Den Haag heeft men de stikstof; wat heel belangrijk is voor de haven. De woningmarkt zit vast, we willen meer massa en tempo maken. Arbeidsmigratie heeft impact in onze stad; er worden middelen vrijgemaakt om de ergste misstanden aan te pakken. We willen substantieel kunnen handhaven op de woning- en arbeidsmarkt. Er gaat zoveel mis dat dat ten koste gaat van de kwaliteit van leven van mensen in buurten waar het al het moeilijkste is.” 

 

Dave Maasland – CEO ESET en bestuurslid VNO-NCW Rotterdam:

“Regeldruk moeten we op alle vlakken beter gaan regelen. Of het gaat om weerbaarheid, milieu of wat kan je bijdragen als ondernemer. Niet weten wanneer wetgeving ingaat, hoe het wordt gehandhaafd, het ontbreken van concrete stappenplannen, maakt het lastig. Bij geen enkele ondernemer is het onwil om fatsoenlijk te ondernemen en te willen voldoen aan de regels. We hebben compliance officers en consultants nodig om te snappen wat er van ons verwacht wordt.”

 

Vincent Karremans, minister van Economische Zaken:  

“Als ondernemer heb ik die regeldruk zelf ervaren. Alleen al de UBO-formulieren! In de politiek werd altijd gezegd: ‘voor elke nieuwe regel gaat een oude weg.’ Maar dat gebeurde dat nooit. We kijken nu voor het eerst naar de kern waar die regeldruk vandaan komt. Die is deels te wijten aan het geloof in de maakbaarheid: zodra er een probleem is, maken we een nieuwe regel, en daarmee zou het opgelost moeten zijn. Het gevolg: nog meer regels voor goedwillende ondernemers. Ook het beeld dat overheid en politiek hebben van ondernemers speelt mee: daar zit veel wantrouwen. Zowel in de politiek als in de samenleving is er de neiging om elk risico tot in de kleinste details uit te bannen. Maar dat is simpelweg onmogelijk.” 

 

Eric Otto - CEO Facilicom Group:

“Het veranderen van de regels rijdt ons in de wielen. We hadden een business unit opgericht voor warmtepompen, gestimuleerd door het vorige kabinet, maar nu hebben we te maken met dit kabinet. Veranderende regels hebben enorme impact op de werkvloer. Ik werk elke vrijdag mee en spreek veel mensen die het best moeilijk hebben om de eindjes aan elkaar te knopen. Ze hebben meerdere baantjes. We proberen deze mensen maximaal te ondersteunen. Nodig is een leefbaar inkomen en jezelf blijven ontwikkelen met een opleiding.” 

 

Barbara Baarsma - Chief Economist bij PwC en hoogleraar Economie van de UvA: 

“Bezuinigingen op onderwijs en wetenschap zijn ronduit desastreus voor het toekomstig verdienvermogen van Nederland. Dat geldt ook voor de bezuinigingen voor innovatie en de fondsen die juist met een langetermijnvisie waren ingesteld – waar bedrijven, wetenschap en kennisinstellingen hun onderzoek en R&D op hadden afgestemd. Onderwijs en R&D zijn dé motoren van toekomstige welvaart. Onderwijs wordt als sluitpost gebruikt, terwijl het een investeringsgoed is.” 

Wethouder Tim Versnel: 

“In Rotterdam investeren we al 13 jaar in extra lesuren voor kinderen in Rotterdam-Zuid. Er is de grootste sociaal-economische achterstand van heel Nederland. Toen kreeg 30% van de kinderen aan op havo/vwo-advies en nu was afgelopen jaar 50%. Dat komt omdat we consistent met rijk en gemeente investeren in 10 uur extra lessen en in de kwaliteit van schoolbeschikking.”  

 

Dave Maasland – CEO ESET en bestuurslid VNO-NCW Rotterdam: 

“Investeren in digitale vaardigheden in het basisonderwijs en in innovatie levert op lange termijn veel op: hogere arbeidsproductiviteit en een concurrerende economie. Investeren in deze kennis in het basisonderwijs betaalt zich op de lange termijn terug. Technologie, en vooral kunstmatige intelligentie, kan onze arbeidsproductiviteit verhogen en ons helpen grote maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. Daarvoor is wel meer regie nodig: een versnelling van de nationale digitaliseringsstrategie, betere coördinatie tussen ministeries en een gezamenlijke focus op kansen in plaats van alleen bedreigingen. Zo blijven we als economie concurrerend en maken we mensen digitaal weerbaarder.” 

 

Uitsmijter van Dave Maasland – CEO ESET:

“Deze tijd vraagt om verbeeldingsvermogen. Denk in scenario’s voor uw eigen onderneming.”  

 

Uitsmijter van wethouder Tim Versnel:  

“Wij kunnen het nog steeds!”  

 

Uitsmijter van Barbara Baarsma - Chief Economist bij PwC:

“Geef de minister een regel mee die hij kan afschaffen. De ervaring leert dat er veel wordt gemopperd op regels, maar dat het stil blijft als je een hele specifieke Top-3 vraagt.”
 

Uitsmijter Eric Otto - CEO Facilicom:

“Het grote gat tussen burger en politiek moeten we dichten. Dat is echt cruciaal. We moeten het samen doen, zoals de koning zei: werk, wijk en woning. Als bedrijfsleven kunnen we daarbij helpen.”   

 

Uitsmijter van minister Vincent Karremans:

“We hebben nu ingezoomd op de Miljoenennota. Ik wil eraan toevoegen dat we onderdeel zijn van Europa. Heel belangrijk voor de toekomst van ons land, zeker als het gaat om de economie. Er wordt weleens gemopperd op Europa, maar als er één land is dat baat heeft bij meer Europese samenwerking, een sterkere interne markt, is het Nederland.”

 

Afsluiting met gedicht Ahmed Aboutaleb (voorgedragen door Lisette Tanis, bestuurslid VNO-NCW Rotterdam & Regio): 

 

Laten we een wandeling maken door de stad 

We hoeven niks te zeggen 

De stilte is genoeg, om elkaar te verstaan.  

Laten we voorbijgangers groeten.  

We hoeven geen praatje te maken 

Eén blik is genoeg, om een brug te slaan 

Laten we de handen in de mouwen steken 

We hebben geen gereedschap nodig 

Een arm om de schouder is genoeg 

om samen sterk te staan 

 

De foto’s tijdens het ontbijt zijn gemaakt door Mirjam Lems en te bekijken via deze link.

 

Het ontbijt wordt georganiseerd door VNO-NCW Rotterdam & Regio Rijnmond, PwC en Facilicom Group. 

Koning Willem-Alexander zei het in de Troonrede treffend: “Zonder vertrouwen in de toekomst is geen samenleving sterk.” Maar juist dat vertrouwen brokkelt af. Dat bleek al uit de Prinsjesdag Peiling van VNO-NCW. Ondernemers, de motor van onze economie, ervaren politieke instabiliteit en uitstel van grote beslissingen. Dat leidt tot stilstand in een tijd waarin we koers zouden moeten zetten. 

De Miljoenennota 2025 laat zien dat de Nederlandse economie nog groeit, maar wie onder de motorkap kijkt ziet een fundament dat scheuren vertoont. We teren te veel op extra overheidsuitgaven en binnenlandse consumptie. Productieve banen verdwijnen, de arbeidsongeschiktheid stijgt en cruciale besluiten over energie, stikstof en infrastructuur blijven liggen. Ondernemers voelen daardoor dat Nederland steeds minder aantrekkelijk wordt om in te investeren.  

Dat is geen theoretisch risico, het gebeurt nu al. Er is een stille exodus gaande van investeringen. Dit zien we ook aan het vertrek van chemische bedrijven uit de Rotterdamse haven. Bedrijven stellen projecten uit of kiezen voor het buitenland. Daarmee verdwijnen banen, innovatiekansen en belastinginkomsten die we juist nodig hebben om onze collectieve voorzieningen te bekostigen. Van zorg en onderwijs tot defensie. 

Het regionale perspectief 

In Noord- en Zuid-Holland wordt pijnlijk zichtbaar wat de stilstand in investeringsbesluiten betekent. Hier wordt een groot deel van ons bruto binnenlands product verdiend. Hier liggen de havens van Rotterdam, Schiphol en de industriële clusters die van levensbelang zijn voor de economische groei, energietransitie en circulaire economie. Hier ontstaan innovaties in AI, life sciences en hightech die onze toekomstige brede welvaart moeten dragen. 

Maar ondernemers in deze regio lopen vast op vier urgente problemen: 

• Regeldruk: Van het mkb tot de creatieve sector in Amsterdam, regels stapelen zich op. Ondernemers willen verduurzamen en innoveren maar verdrinken in procedures en onzekerheid. 

• CO₂-heffing en energiekosten: De heffing wordt weliswaar afgezwakt maar blijft staan en vormt nog steeds een concurrentienadeel voor onze industrie. De heffing straft bedrijven die wel willen verduurzamen maar niet kunnen omdat het stroomnet vol zit. Voor de industrie in het Noordzeekanaalgebied of de haven van Rotterdam is dit funest. 

• Ruimtegebrek: Bedrijventerreinen verdwijnen of zitten op slot door woningbouwdruk. Terwijl Noord- en Zuid-Holland juist ruimte nodig hebben om bedrijvigheid en wonen in balans te ontwikkelen. 

• Infrastructuur en zekerheid: Voor langdurige investeringen en het versterken van de regio is voorspelbaarheid cruciaal. Bedrijven hebben zekerheid nodig over infrastructuur, vergunningen en beleidskaders om te kunnen plannen, groeien en bijdragen aan de energietransitie en innovatie. Zonder dit vertrouwen loopt de regio het risico dat investeringen uitblijven of verhuizen naar het buitenland. 

Tijd om in beweging te komen
De stilstand moet doorbroken worden. We weten waar we naartoe willen: een duurzame, innovatieve economie. Maar in plaats van stappen te zetten, blijven cruciale beslissingen uit. Ondertussen gaan andere landen wel vooruit. Hoe langer Nederland wacht, hoe moeilijker het wordt om aan te haken. 

Wat we nu nodig hebben, is een regering die stabiliteit brengt, de lange termijn durft te kiezen en investeringen mogelijk maakt. Dat betekent: regeldruk terugdringen, zorgen voor een voorspelbaar fiscaal beleid, ruimte creëren voor bedrijven én investeren in onze energie- en innovatie-infrastructuur. 

Onze oproep 

Ondernemers in Noord- en Zuid-Holland zijn klaar om hun rol te pakken. Zij willen investeren in verduurzaming, digitalisering en banen. Ze hebben daarvoor een overheid nodig die niet wegkijkt, maar meedoet. 

Daarom roept VNO-NCW West op aan het kabinet, zowel het huidige als het toekomstige: Zet de economie weer op 1. Dat is de basis waarop we de toekomst van Nederland bouwen. 

Ondernemers zijn massaal het vertrouwen kwijt in politiek en bestuur. Bijna 90 procent is ontevreden over de stabiliteit en betrouwbaarheid en 80 procent vindt dat de politiek onvoldoende oog voor hen heeft, zo blijkt uit de jaarlijkse Prinsjesdag Peiling van VNO-NCW en MKB-Nederland die is uitgevoerd door KiesKompas. Volgens de ondernemersorganisaties is de politieke chaos funest voor het investeringsklimaat. Bijna de helft van de ondernemers zegt investeringsbeslissingen in 2025 te laten afhangen van het overheidsbeleid, maar in Den Haag worden maar geen belangrijke knopen doorgehakt. ‘Terwijl investeringen broodnodig zijn om het in Nederland te kunnen blijven verdienen.’

Ondernemers zijn op alle onderdelen van de peiling negatiever dan een jaar geleden. VNO-NCW en MKB-Nederland vinden dat zorgwekkend, maar niet verrassend. ‘Er is een stille exodus gaande van investeringen. Dat bedrijven sluiten of productie afschalen is zichtbaar. Maar wat mensen niet zien is dat bedrijven massaal besluiten om niet meer te investeren in ons land. Dat is een sluipmoordenaar voor de banen van onze kinderen en kleinkinderen en de belastinginkomsten waarvan zij alles moeten betalen’ zegt voorzitter Ingrid Thijssen van VNO-NCW.

Koek vergroten

De ondernemersorganisaties roepen de politiek op om de economie weer op één te zetten. ‘Een goed draaiende economie is een voorwaarde voor al het andere dat we belangrijk vinden. Het gaat om het huishoudboekje van Nederland. We moeten het eerst kunnen verdienen voordat we het kunnen verdelen. Hoe vergroten we de koek, daar moet het nu over gaan’, aldus voorzitter Jacco Vonhof van MKB-Nederland.

Ondernemingsklimaat verslechterd

Bijna 30 procent beoordeelt de Nederlandse economie als slecht tot zeer slecht. Dat is een verdubbeling ten opzichte van 2024. Ruim 6 op de 10 ondernemers ervaren het ondernemingsklimaat als (zeer) slecht en 64 procent ziet dat in het komend jaar ook niet verbeteren. Slechts 11 procent is daar wel positief over, zo laat de peiling onder een representatieve groep van ruim 4.000 ondernemers zien.

Stemkeuze afhankelijk van oplossingen

Bedrijven van klein tot groot ervaren een stapeling van knelpunten die dat ondernemingsklimaat onder druk zet en waardoor het steeds lastiger ondernemen is in ons land. Regeldruk staat nog altijd op de eerste plaats, maar ook de hoge loon- en energiekosten, problemen met vergunningverlening (stikstof) en toegang tot het stroomnet (netcongestie) spelen veel ondernemers parten. Ondernemers geven in groten getale (80 procent) aan dat zij hun stemkeuze op 29 oktober aanstaande in hoge mate laten afhangen van de oplossingen die politieke partijen voor hen hebben.

Verdienvermogen grootste opgave

Ons toekomstig verdienvermogen is volgens ondernemers de grootste opgave waar Nederland voor staat. Dus hoe gaan we in de toekomst het geld verdienen waarmee we publieke voorzieningen als zorg, defensie, onderwijs en politie betalen. Zonder bedrijven die zich kunnen ontwikkelen, groeien en innoveren of nieuwkomers die opstaan, wordt dat steeds lastiger. Woningbouw is in de ogen van ondernemers de tweede grote uitdaging voor ons land, gevolgd door de arbeidsmarkt (tekorten, vergrijzing) en de hoge loonkosten.

Werk maken van regeldruk

Gevraagd naar wat een nieuw kabinet absoluut voor hen moet aanpakken, is regeldruk het meest genoemd (50 procent). Ook het verlagen van de werkgeverslasten, een betere werking van de arbeidsmarkt en het oplossen van de stikstofproblematiek en uitbreiding van het stroomnet zijn vaak genoemd. Accenten verschillen soms per sector. Een gelijk speelveld met concurrenten bijvoorbeeld staat hoog op de agenda in de (maak)industrie, transport en logistiek.

Benieuwd naar wat de plannen van het kabinet écht voor ondernemers betekenen en welke kansen dit biedt? Kom naar ons Miljoenenontbijt