Na een wekenlange campagne was het woensdag een spannend avond(/nacht) voor de lokale politieke partijen. Niet alleen de politieke partijen keken vol spanning naar de binnendruppelende uitslagen, ook wij waren benieuwd welke richting de politiek de komende jaar in de gemeenten in Noord- en Zuid-Holland op gaat.

Het ondernemersklimaat staat onder druk. Dat bleek weer al te goed uit de Nationale Peiling Ondernemersklimaat die door VNO-NCW/MKB-Nederland werd uitgevoerd. Uit de resultaten bleek dat ondernemers in Nederland vrijwel onverminderd negatief zijn over het ondernemingsklimaat: meer dan de helft beschouwt dat als slecht tot zeer slecht. Over het ondernemingsklimaat in Noord- en Zuid-Holland oordelen ondernemers milder, al is ook daar meer dan een derde niet over te spreken. Steeds minder ondernemers zien voor hun bedrijf toekomst in Nederland en steeds meer geven aan niet meer in eigen land te gaan investeren.

Problemen als te weinig ruimte voor bedrijven, slechte bereikbaarheid en netcongestie worden door ondernemers als de grootste belemmeringen gezien om goed te kunnen blijven ondernemen. Dit zijn ook de problemen waar wij in aanloop naar de Gemeenteraadsverkiezingen meermaals aandacht voor hebben gevraagd bij lokale politici en bestuurders, o.a. door middel van onze verkiezingsmanifesten. Rogier Krabbendam, belangenbehartiger in Zuid-Holland: “Wij kennen de ondernemers, weten wat er speelt en hebben toegang tot een heel breed netwerk. Wij geven graag gevraagd of ongevraagd advies en brengen voorbeelden uit de praktijk, zodat de gevolgen van lokaal beleid tastbaar worden en de ondernemers een gezicht krijgen”.

Alle manifesten zijn hier te vinden: Manifesten Gemeenteraadsverkiezingen 2026

We vinden het dan ook van groot belang dat de politieke partijen deze problemen onderkennen en meenemen. Tijdens de coalitieonderhandelingen maar ook zeker daarna. Ondernemers kunnen niet langer wachten op oplossingen, ze hebben snel een stabiel college nodig. Daarom roepen we de lokale politiek op om samen te werken en brede coalities te vormen. Coalitie die oog hebben voor het belang van economie voor de gemeente, over de eigen gemeentegrenzen durven te kijken en inzetten op regionale samenwerking inziet.

Trudie van ‘t Hull-Bettink, belangenbehartiger in Noord-Holland, deelt haar zorgen over deze regionale samenwerking: “Een opvallende trend in de uitslagen is de verdere stijging van de populariteit van lokale politieke partijen. Een gezond ondernemers- en vestigingsklimaat gaat verder dan alleen de gemeentegrenzen. In Noord-Holland Noord wordt om deze reden door het bedrijfsleven echt ingezet op regionale samenwerking. Zowel tussen gemeenten onderling als tussen de gemeente en provincie. We zijn zetten daarom de komende tijd extra in op het contact met de verschillende lokale politieke partijen, zodat zij daar ook meer oog voor krijgen. Wij leggen graag de verbinding met de verschillende regio’s, provincie en het Rijk in Den Haag, en ook in Brussel als men dat wenst. Daar ligt een belangrijke rol voor ons om de toenadering met die partijen te zoeken om zo het ondernemersgeluid een stem te geven.”

Je kunt als ondernemer, politicus of bestuurder met een vraag altijd contact opnemen met Rogier Krabbendam (krabbendam@vno-ncwwest.nl) en Trudie van ’t Hull-Bettink (vanthullbettink@vno-ncwwest.nl).

De uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen in Den Haag is duidelijk: partijen zijn samen aan zet. Nu is het tijd om verantwoordelijkheid te nemen en snel te komen tot een stabiel college dat keuzes durft te maken voor de toekomst van de stad.

Namens VNO-NCW regio Den Haag reageert voorzitter Robert Medenblik: “𝘋𝘦𝘯 𝘏𝘢𝘢𝘨 𝘴𝘵𝘢𝘢𝘵 𝘷𝘰𝘰𝘳 𝘨𝘳𝘰𝘵𝘦 𝘰𝘱𝘨𝘢𝘷𝘦𝘯 𝘦𝘯 𝘩𝘦𝘦𝘧𝘵 𝘦𝘦𝘯 𝘴𝘵𝘢𝘣𝘪𝘦𝘭 𝘣𝘦𝘴𝘵𝘶𝘶𝘳 𝘯𝘰𝘥𝘪𝘨 𝘥𝘢𝘵 𝘷𝘰𝘰𝘳𝘶𝘪𝘵𝘬𝘪𝘫𝘬𝘵 𝘦𝘯 𝘴𝘢𝘮𝘦𝘯𝘸𝘦𝘳𝘬𝘵. 𝘋𝘢𝘢𝘳𝘣𝘪𝘫 𝘩𝘦𝘣𝘣𝘦𝘯 𝘰𝘯𝘥𝘦𝘳𝘯𝘦𝘮𝘦𝘳𝘴 𝘢𝘭𝘵𝘪𝘫𝘥 𝘣𝘦𝘩𝘰𝘦𝘧𝘵𝘦 𝘢𝘢𝘯 𝘥𝘶𝘪𝘥𝘦𝘭𝘪𝘫𝘬𝘩𝘦𝘪𝘥 𝘦𝘯 𝘷𝘰𝘰𝘳𝘴𝘱𝘦𝘭𝘣𝘢𝘢𝘳 𝘣𝘦𝘭𝘦𝘪𝘥 𝘥𝘦 𝘬𝘰𝘮𝘦𝘯𝘥𝘦 𝘱𝘦𝘳𝘪𝘰𝘥𝘦, 𝘮𝘢𝘢𝘳 𝘰𝘰𝘬 𝘢𝘭𝘴 𝘷𝘦𝘳𝘷𝘰𝘭𝘨 𝘰𝘱 𝘥𝘦 𝘢𝘧𝘨𝘦𝘭𝘰𝘱𝘦𝘯 𝘫𝘢𝘳𝘦𝘯.”

Een van de meest urgente punten is de bereikbaarheid van de stad: “𝘈𝘭𝘴 𝘧𝘪𝘭𝘦𝘩𝘰𝘰𝘧𝘥𝘴𝘵𝘢𝘥 𝘷𝘢𝘯 𝘕𝘦𝘥𝘦𝘳𝘭𝘢𝘯𝘥 𝘻𝘪𝘦𝘯 𝘸𝘦 𝘥𝘢𝘨𝘦𝘭𝘪𝘫𝘬𝘴 𝘸𝘢𝘵 𝘴𝘭𝘦𝘤𝘩𝘵𝘦 𝘣𝘦𝘳𝘦𝘪𝘬𝘣𝘢𝘢𝘳𝘩𝘦𝘪𝘥 𝘣𝘦𝘵𝘦𝘬𝘦𝘯𝘵 𝘷𝘰𝘰𝘳 𝘰𝘯𝘥𝘦𝘳𝘯𝘦𝘮𝘦𝘳𝘴, 𝘸𝘦𝘳𝘬𝘯𝘦𝘮𝘦𝘳𝘴 𝘦𝘯 𝘬𝘭𝘢𝘯𝘵𝘦𝘯. 𝘎𝘰𝘦𝘥𝘦 𝘣𝘦𝘳𝘦𝘪𝘬𝘣𝘢𝘢𝘳𝘩𝘦𝘪𝘥, 𝘷𝘰𝘰𝘳 𝘻𝘰𝘸𝘦𝘭 𝘥𝘦 𝘢𝘶𝘵𝘰, 𝘣𝘦𝘥𝘳𝘪𝘫𝘧𝘴𝘷𝘰𝘦𝘳𝘵𝘶𝘪𝘨𝘦𝘯 𝘢𝘭𝘴 𝘱𝘦𝘳 𝘧𝘪𝘦𝘵𝘴 𝘰𝘧 𝘰𝘱𝘦𝘯𝘣𝘢𝘢𝘳 𝘷𝘦𝘳𝘷𝘰𝘦𝘳, 𝘪𝘴 𝘦𝘤𝘩𝘵 𝘦𝘦𝘯 𝘳𝘢𝘯𝘥𝘷𝘰𝘰𝘳𝘸𝘢𝘢𝘳𝘥𝘦 𝘷𝘰𝘰𝘳 𝘦𝘦𝘯 𝘨𝘰𝘦𝘥 𝘰𝘯𝘥𝘦𝘳𝘯𝘦𝘮𝘦𝘳𝘴𝘬𝘭𝘪𝘮𝘢𝘢𝘵.”
Daarnaast blijft ruimte voor bedrijven essentieel: “𝘋𝘦 𝘴𝘵𝘢𝘥 𝘨𝘳𝘰𝘦𝘪𝘵, 𝘮𝘢𝘢𝘳 𝘣𝘦𝘥𝘳𝘪𝘫𝘷𝘪𝘨𝘩𝘦𝘪𝘥 𝘮𝘰𝘦𝘵 𝘥𝘢𝘢𝘳𝘪𝘯 𝘮𝘦𝘦 𝘬𝘶𝘯𝘯𝘦𝘯 𝘨𝘳𝘰𝘦𝘪𝘦𝘯. Een goed vestigingsklimaat voor ondernemers is belangrijk voor de hele stad: “𝘞𝘢𝘢𝘳 𝘣𝘦𝘥𝘳𝘪𝘫𝘷𝘦𝘯 𝘬𝘶𝘯𝘯𝘦𝘯 𝘨𝘳𝘰𝘦𝘪𝘦𝘯, 𝘰𝘯𝘵𝘴𝘵𝘢𝘢𝘯 𝘣𝘢𝘯𝘦𝘯, 𝘪𝘯𝘯𝘰𝘷𝘢𝘵𝘪𝘦 𝘦𝘯 𝘮𝘢𝘢𝘵𝘴𝘤𝘩𝘢𝘱𝘱𝘦𝘭𝘪𝘫𝘬𝘦 𝘷𝘰𝘰𝘳𝘶𝘪𝘵𝘨𝘢𝘯𝘨. 𝘌𝘦𝘯 𝘴𝘵𝘦𝘳𝘬𝘦 𝘦𝘤𝘰𝘯𝘰𝘮𝘪𝘦 𝘪𝘴 𝘥𝘦 𝘣𝘢𝘴𝘪𝘴 𝘸𝘢𝘢𝘳𝘰𝘱 𝘰𝘯𝘻𝘦 𝘴𝘢𝘮𝘦𝘯𝘭𝘦𝘷𝘪𝘯𝘨 𝘥𝘳𝘪𝘫𝘧𝘵”.

In aanloop naar de verkiezingen presenteerden we ons manifest ‘Ondernemen voor Brede Welvaart’ met concrete voorstellen voor een sterk en aantrekkelijk Den Haag. “𝘞𝘦 𝘩𝘰𝘱𝘦𝘯 𝘥𝘢𝘵 𝘥𝘦 𝘯𝘪𝘦𝘶𝘸𝘦 𝘤𝘰𝘢𝘭𝘪𝘵𝘪𝘦 𝘥𝘦𝘻𝘦 𝘱𝘶𝘯𝘵𝘦𝘯 𝘮𝘦𝘦𝘯𝘦𝘦𝘮𝘵 𝘪𝘯 𝘩𝘦𝘵 𝘤𝘰𝘢𝘭𝘪𝘵𝘪𝘦𝘢𝘬𝘬𝘰𝘰𝘳𝘥. 𝘖𝘯𝘥𝘦𝘳𝘯𝘦𝘮𝘦𝘳𝘴 𝘻𝘪𝘫𝘯 𝘦𝘦𝘯 𝘣𝘦𝘭𝘢𝘯𝘨𝘳𝘪𝘫𝘬𝘦 𝘮𝘰𝘵𝘰𝘳 𝘷𝘢𝘯 𝘥𝘦 𝘴𝘵𝘢𝘥 𝘦𝘯 𝘥𝘳𝘢𝘨𝘦𝘯 𝘣𝘪𝘫 𝘢𝘢𝘯 𝘸𝘦𝘳𝘬𝘨𝘦𝘭𝘦𝘨𝘦𝘯𝘩𝘦𝘪𝘥, 𝘪𝘯𝘯𝘰𝘷𝘢𝘵𝘪𝘦 𝘦𝘯 𝘭𝘦𝘦𝘧𝘣𝘢𝘢𝘳𝘩𝘦𝘪𝘥. 𝘋𝘦 𝘦𝘦𝘳𝘴𝘵𝘦 𝘨𝘦𝘴𝘱𝘳𝘦𝘬𝘬𝘦𝘯 𝘮𝘦𝘵 𝘥𝘦 𝘭𝘪𝘫𝘴𝘵𝘵𝘳𝘦𝘬𝘬𝘦𝘳𝘴 𝘸𝘰𝘳𝘥𝘦𝘯 𝘨𝘦𝘱𝘭𝘢𝘯𝘥, 𝘥𝘢𝘢𝘳 𝘻𝘶𝘭𝘭𝘦𝘯 𝘸𝘪𝘫 𝘥𝘢𝘵 𝘣𝘭𝘪𝘫𝘷𝘦𝘯 𝘣𝘦𝘯𝘰𝘦𝘮𝘦𝘯.” We kijken uit naar een constructieve samenwerking met het nieuwe college en de gemeenteraad.

Lees ons verkiezingsmanifest via deze link.

Ondernemers in zowel Noord-Holland als Zuid-Holland zijn kritisch over het ondernemersklimaat in hun provincie. 41% van de ondernemers in Noord-Holland en 36% van de ondernemers in Zuid-Holland beoordeelt het ondernemersklimaat in de eigen provincie als (zeer) slecht. Dat blijkt uit de Nationale Peiling Ondernemingsklimaat 2026, uitgevoerd door Kieskompas in opdracht van VNO-NCW en MKB-Nederland.

Hoewel het oordeel over het regionale ondernemersklimaat minder negatief is dan over het landelijke, overheerst in beide provincies het beeld dat het ondernemersklimaat onder druk staat. Ondernemers noemen onder meer bereikbaarheid, regeldruk, vergunningverlening en lokale belastingen als belangrijke knelpunten.

Noord-Holland: bereikbaarheid, ruimte en vergunningen grootste zorgen

In Noord-Holland geven ondernemers relatief vaak aan last te hebben van slechte bereikbaarheid en parkeermogelijkheden, hoge lokale belastingen en de beschikbaarheid en betaalbaarheid van bedrijfsruimte. Ook de snelheid en voorspelbaarheid van gemeentelijke vergunningverlening wordt regelmatig als knelpunt genoemd.

Daarnaast noemen ondernemers leefbaarheid in de directe omgeving van bedrijven, zoals uitstraling van gebieden en overlast, vaker als aandachtspunt dan ondernemers in andere provincies. Volgens ondernemers is voor een beter ondernemersklimaat in Noord-Holland vooral behoefte aan betere bereikbaarheid, minder regels, lagere kosten en stabiel beleid vanuit de overheid.

Zuid-Holland: behoefte aan stabiliteit, bereikbaarheid en minder regels

Ook in Zuid-Holland ervaren ondernemers dat het ondernemersklimaat onder druk staat. Ondernemers noemen vooral lokale belastingen, bereikbaarheid en vergunningverlening als belangrijke knelpunten voor ondernemen in de provincie.

Voor een sterker ondernemersklimaat in Zuid-Holland is volgens ondernemers vooral behoefte aan stabiel en voorspelbaar beleid, betere bereikbaarheid, minder regels en een aantrekkelijke en leefbare omgeving voor bedrijven. Extra stimuleringsregelingen of nieuwe faciliteiten worden minder vaak genoemd als prioriteit. Het algemene beeld onder ondernemers in de provincie is dat het ondernemersklimaat stagneert, met op sommige onderdelen verdere verslechtering.

Landelijk beeld nog negatiever

Het oordeel van ondernemers over het landelijke ondernemingsklimaat is nog kritischer dan over het regionale klimaat. Meer dan de helft van de ondernemers beoordeelt het ondernemingsklimaat in Nederland als (zeer) slecht en drie op de vier vinden dat het de afgelopen vijf jaar is verslechterd.

Vooral regeldruk, de stabiliteit en voorspelbaarheid van overheidsbeleid, loonkosten, belastingen en energiekosten worden als grootste knelpunten genoemd. Volgens (ruim) driekwart van de ondernemers is de situatie op deze punten de afgelopen jaren verslechterd. Tegelijkertijd staat ook de aantrekkelijkheid van Nederland als vestigingsland onder druk: steeds meer ondernemers overwegen hun bedrijf te verplaatsen of minder in Nederland te investeren.

Vertrouwen in eigen bedrijf blijft

Ondanks de kritische blik op het ondernemersklimaat houden veel ondernemers vertrouwen in hun eigen onderneming. Tegelijkertijd geven zij aan dat de randvoorwaarden om te ondernemen verslechteren, zowel landelijk als regionaal. Politieke stabiliteit en voorspelbaarheid spelen daarbij een steeds grotere rol; inmiddels zegt negen op de tien ondernemers ontevreden te zijn over de betrouwbaarheid en stabiliteit van politiek en bestuur.

De Nationale Peiling Ondernemingsklimaat wordt sinds 2023 jaarlijks uitgevoerd onder ondernemers en bestuurders. Door de jaarlijkse meting ontstaat inzicht in hoe het ondernemersklimaat zich ontwikkelt. Over meerdere meetmomenten (2023–2026) laat het onderzoek een structurele verslechtering van het ondernemingsklimaat zien. In 2026 is op enkele punten sprake van een voorzichtig herstel ten opzichte van 2025, maar het vertrouwen in het bredere ondernemingsklimaat en in de politiek blijft laag.

Over de peiling

De Nationale Peiling Ondernemingsklimaat wordt sinds 2023 jaarlijks uitgevoerd onder ondernemers en bestuurders, dit jaar onder een representatieve groep van bijna 3650 ondernemers. Door de jaarlijkse meting ontstaat inzicht in hoe het ondernemersklimaat zich door de tijd ontwikkelt. Over meerdere meetmomenten (2023–2026) laat het onderzoek een structurele verslechtering van het ondernemingsklimaat zien, met in 2026 op enkele punten een voorzichtig herstel ten opzichte van 2025. De enquête is gehouden vóór het aantreden van het kabinet Jetten en de presentatie van het coalitieakkoord en vóór het uitbreken van de oorlog in en met Iran en de stijging van de energieprijzen.

VNO-NCW Noordwest-Holland heeft de krachten gebundeld met het Economisch Forum en in samenwerking met de ondernemers- en brancheverenigingen uit de regio een verkiezingsmanifest opgesteld. De opgaven waar deze regio voor staat zijn te groot om alleen lokaal op te lossen. Daarom roepen wij gemeenten op om intensief samen te werken. Met elkaar, met de provincie en met het bedrijfsleven.

Als georganiseerd bedrijfsleven hebben wij de belangrijkste prioriteiten voor deze regio op een rij gezet. Na 18 maart starten de coalitie onderhandelingen daarbij vragen wij onder meer aandacht voor:

• regionale samenwerking
• voldoende ruimte voor bedrijvigheid
• versterking van de weerbaarheid van bedrijven
• een gezonde arbeidsmarkt
• betere bereikbaarheid
• een ondernemersvriendelijke overheid

Noord-Holland boven het Noordzeekanaal heeft grote potentie om een belangrijke economische groeiregio van Nederland te zijn [met o.a. sterke maakindustrie en clusters in maritiem, Energy & Health, ICT & digitalisering en Greenport & Seedvalley. Dan moeten de randvoorwaarden op orde zijn.

Lees het manifest hier VNO-NCW NWH – Manifest Holland boven_def

Het debat werd georganiseerd door Glastuinbouw Westland, MKB Westland en VNO-NCW Westland-Delfland en bracht politiek en bedrijfsleven samen rond thema’s die voor ondernemers cruciaal zijn. Onder andere bereikbaarheid, ruimte voor bedrijvigheid, regelgeving en economische ontwikkeling stonden centraal.

Tijdens de avond kregen ondernemers de kans om hun zorgen, verwachtingen en ambities rechtstreeks met de politieke partijen te delen. De lijsttrekkers reageerden op vragen uit de zaal en gingen met elkaar in discussie over hoe Westland zich de komende jaren moet ontwikkelen als sterke economische regio.

Het debat maakte duidelijk dat ondernemerschap een belangrijk thema blijft richting de verkiezingen. Voor het Westlandse bedrijfsleven staat veel op het spel: van ruimte voor groei, bereikbaarheid, arbeidsmarkt, energietransitie en woningbouw tot een aantrekkelijk ondernemersklimaat.

Daarom stond tijdens het debat één vraag centraal: welke partij verdient het vertrouwen van ondernemers de komende vier jaar?

In plaats van verkiezingsretoriek kregen de lijsttrekkers concrete thema’s voorgelegd. Zo werd gesproken over de behoefte aan een betrouwbare overheid met duidelijk en consistent beleid voor ondernemers. Ook bereikbaarheid en mobiliteit kwamen aan bod, met discussie over de balans tussen auto, openbaar vervoer en regionale verbindingen.

Tot slot werd gedebatteerd over ruimte voor bedrijven en de toekomst van de glastuinbouw, en hoe Westland economische ruimte kan behouden terwijl de druk op woningbouw en andere ruimtelijke ontwikkelingen toeneemt.

Aan het einde van de avond werd gepeild op welke partij de aanwezige ondernemers zouden stemmen. VVD Westland wist daarbij het meeste vertrouwen te winnen en kwam als winnaar van het ondernemersdebat uit de bus, gevolgd door GBW (GemeenteBelang Westland).

Met de Gemeenteraadsverkiezingen 2026 in zicht liet de avond zien dat ondernemers duidelijke verwachtingen hebben van de lokale politiek: een betrouwbare overheid die ruimte geeft aan ondernemerschap en werkt aan een sterk en toekomstbestendig Westland.

De organiserende partijen Glastuinbouw Westland, MKB Westland en VNO-NCW Westland-Delfland benadrukten daarbij dat zij nadrukkelijk de hand uitsteken naar de lokale politiek. Het Westlandse bedrijfsleven wil samen met de politiek werken aan een gezamenlijke visie op de toekomst van Westland, waarin economische kracht, ruimte voor ondernemerschap en een leefbare gemeente hand in hand gaan.

Op maandag 9 maart kwamen Delftse ondernemers samen in Theater De Veste voor het politiek Ondernemersdebat 2026. In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart organiseerden VNO-NCW Delft en Dot• deze bijeenkomst om ondernemers en politiek met elkaar in gesprek te brengen over het ondernemersklimaat in de stad.

Onder leiding van Frederique de Jong (Follow the Money) gingen de politieke partijen met elkaar in debat aan de hand van drie actuele thema’s: een ondernemersvriendelijke gemeente, ruimte voor innovatieve maakindustrie en een aantrekkelijke bezoekersstad. Met video’s waarin ondernemers aan het woord waren en vragen uit het publiek reageerden de politici op kwesties die voor het Delftse bedrijfsleven van belang zijn.

Frederique de Jong vroeg de politici eerst terug te blikken op de afgelopen vier jaar: wat is er bereikt en waar zijn zij trots op? Genoemd werden onder meer de verbeterde toegankelijkheid van de gemeente, het stimuleren van lokaal inkopen en investeringen in betaalbare bedrijfsruimte.

Ook actuele vraagstukken kwamen uitgebreid aan bod. Zo ging het over ruimte voor groei – niet alleen voor scale-ups, maar ook voor ondernemers in de binnenstad. Daarnaast werden bereikbaarheid en parkeerbeleid, netcongestie en de wens om sterker in te zetten op duurzame bedrijfstakken besproken.

De meningen liepen uiteen, en daarmee bood het debat de aanwezige ondernemers volop stof tot nadenken en de kans zich verder te verdiepen in de plannen en standpunten van de politieke partijen rond ondernemerschap in Delft.

Na afloop werd er nog volop nagepraat tijdens de borrel in de foyer van Theater De Veste. Een mooie gelegenheid om ervaringen te delen, verder te praten over de thema’s van de avond en nieuwe verbindingen te leggen.

Het politiek Ondernemersdebat laat zien hoe belangrijk het is om met elkaar in gesprek te blijven. Want een sterke stad ontstaat wanneer ondernemers en politiek elkaar weten te vinden.

Bekijk hier de foto’s van Glenn van Haasen

Op 10 maart organiseerden VNO-NCW Regio Rotterdam en MKB Rotterdam Rijnmond, samen met onder andere Bouwend Rijnmond en Koninklijke Horeca Nederland Regio Rotterdam, het Rotterdamse Ondernemersdebat: ‘Rotterdam. Sterker door Ondernemers.’ Het debat stond onder leiding van journalist Floor Bremer en vond plaats in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026.

Tijdens het debat gingen lijsttrekkers van VVD, GroenLinks-PvdA, Leefbaar Rotterdam, CDA, D66, DENK, JOU en Volt met elkaar en met ondernemers in gesprek over het ondernemersklimaat in de stad. Politieke keuzes op het gebied van economie, ruimte voor bedrijven en samenwerking met ondernemers zijn bepalend voor de toekomst van Rotterdam.

Centraal in het gesprek stond het manifest ‘Van Winkelstraat tot Wereldmarkt – Rotterdam draait op ondernemers’, dat eerder door VNO-NCW Regio Rotterdam en MKB Rotterdam Rijnmond werd overhandigd. In dit manifest doen we tien aanbevelingen aan de Rotterdamse politiek. Daarbij vragen we onder meer aandacht voor voldoende ruimte voor bedrijvigheid, een sterke arbeidsmarkt met aandacht voor onderwijs en ontwikkeling, goede bereikbaarheid van bedrijventerreinen en een structurele dialoog tussen gemeente en ondernemers.

De lijsttrekkers kregen tijdens het debat de gelegenheid om te reageren op de aanbevelingen uit het manifest, vragen uit de zaal en verschillende stellingen. Daarmee ontstond een levendig gesprek over de rol van ondernemers in een toekomstbestendig Rotterdam.

Het debat bood ondernemers een waardevolle kans om direct met de Rotterdamse politiek in gesprek te gaan over de toekomst van de stad en het belang van een sterke economie. De bijeenkomst werd afgesloten met een netwerkborrel, waar deelnemers de discussie verder konden voortzetten.

De foto’s, gemaakt door Mirjam Lems, zijn hier te bekijken. Mocht je de foto’s voor commerciële doeleinden willen gebruiken, neem dan contact op met Mirjam.

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen heeft VNO-NCW Westland-Delfland de ondernemersmanifesten voor zowel Westland als Midden-Delfland overhandigd aan de lokale politiek. Met deze manifesten vragen ondernemers aandacht voor de belangrijkste randvoorwaarden voor een sterke en toekomstbestendige lokale economie, zodat deze een plek krijgen in de komende coalitieakkoorden.

“Traditioneel bieden belangenverenigingen hun speerpunten aan in de aanloop naar verkiezingen, maar wij hebben ervoor gekozen om ons juist te richten op de periode daarna,” zegt Roland van Gulik, voorzitter van VNO-NCW Westland-Delfland. “De politieke fracties spreken we al regelmatig, zij weten waar onze ondernemers voor staan en veel daarvan zie je terug in de verkiezingsprogramma’s. Na de verkiezingen beginnen de collegeonderhandelingen. Met deze manifesten geven we het nieuwe college concrete handvatten om de economie van Westland en Midden-Delfland sterk te houden.”

De manifesten zijn opgesteld op basis van input van ondernemers uit beide gemeenten en bundelen de belangrijkste economische thema’s voor de komende bestuursperiode.

Heldere ruimtelijke visie

Een belangrijk aandachtspunt voor ondernemers is een duidelijke visie op de ruimtelijke ontwikkeling van de gemeenten.

“Onze belangrijkste vraag aan het nieuwe college is eigenlijk heel simpel: zorg voor een heldere visie op de ruimte,” zegt Jerry Moerman, verenigingsmanager van VNO-NCW West. “Ruimtelijke ordening moet op niveau worden aangepakt en niet alleen op postzegelniveau. Dat betekent dat soms gebieden moeten worden geherstructureerd en dat er ruimte moet zijn voor zowel nieuwe bedrijvigheid als uitbreiding van bestaande bedrijven. Alleen zo houden we de lokale economie in beweging.”

Ook in Midden-Delfland vragen ondernemers om actuele ruimtelijke visies en voorspelbare procedures. “Ondernemers willen vooruit,” zegt Stanley Klop van de Vereniging Maaslandse Ondernemers. “Door parallel te plannen en procedures voorspelbaar te maken kunnen doorlooptijden korter. Dat versterkt het vestigingsklimaat en helpt bedrijven groeien.”

Goede bereikbaarheid en samenwerking

Bereikbaarheid blijft een randvoorwaarde voor ondernemers in beide gemeenten. Roland van Gulik: “Er moet goed worden geïnvesteerd in onderhoud en verbetering van de infrastructuur. Als er knelpunten zijn, moeten gemeenten samen optrekken met buurgemeenten, de Metropoolregio en het Rijk. Bedrijven moeten bereikbaar zijn per auto, fiets én openbaar vervoer.”

Daarnaast benadrukken ondernemers het belang van goed en regelmatig overleg met de gemeente. “Als ondernemers willen wij ook bereikbaar zijn voor de gemeente,” zegt Marcus Post, voorzitter van Ondernemersvereniging Schipluiden. “Om goed samen te werken is het belangrijk dat we elkaar vaker spreken en elkaar blijven opzoeken.”

Arbeidsmarkt en leefbaarheid

In Westland vragen ondernemers aandacht voor een arbeidsmarkt die goed aansluit op de behoefte van het bedrijfsleven. Volgens Eric Bom, vicevoorzitter van VNO-NCW Westland-Delfland, is het essentieel dat cruciale mbo-opleidingen behouden blijven of terugkeren in de regio en dat er kansen zijn om ook op hbo-niveau samen te werken met onderwijsinstellingen.

In Midden-Delfland speelt daarnaast de leefbaarheid van de dorpen een belangrijke rol. “Leefbaarheid hangt ook samen met economische vitaliteit,” zegt ondernemer Robert van Leeuwen van Ondernemersvereniging Den Hoorn. “Met voldoende woningen blijven winkels, horeca en voorzieningen bestaan. Dat is essentieel voor een sterke dorpskern.”

De ondernemers in Westland en Midden-Delfland werken steeds nauwer samen binnen de koepel VNO-NCW Westland-Delfland. Die bundeling van krachten zorgt ervoor dat ondernemers met één stem spreken richting overheid.

“Alleen door samen op te trekken kunnen we zorgen dat de lokale economie blijft bloeien,” besluit Van Gulik. “Ondernemers vormen de ruggengraat van de brede welvaart in onze samenleving. Ondernemerschap verbindt opgaven en versnelt de uitvoering. Wij kijken ernaar uit om samen met de nieuwe colleges aan de slag te gaan.”

Bekijk het manifest voor Midden-Delfland hier: Belangen ondernemers Midden-Delfland

Bekijk het manifest voor Westland hier: Belangen ondernemers Westland

Donderdag reisden we met een deel van de communicatieafdeling van VNO-NCW en de redactie van opinieblad Forum af naar Noordwest-Holland om twee van onze leden te bezoeken: Rolan Robotics en Bejo Zaden. Een inspirerende dag waarin innovatie, ondernemerschap en vakmanschap samenkwamen.

Juist door dit soort bedrijfsbezoeken blijven we als organisatie en redactie dicht bij de praktijk van ondernemers en de innovaties die in Nederland plaatsvinden.

Bij Rolan Robotics kregen we een inkijkje in hoe het bedrijf robotarmen programmeert die productieprocessen bij klanten optimaliseren. Door robotisering gaan processen sneller, wordt zwaar en repeterend werk overgenomen en verbetert de veiligheid en ergonomie op de werkvloer.

Na een introductie volgde een boeiende presentatie over de rijke geschiedenis van het bedrijf. De wortels van Rolan Robotics gaan terug tot Morelisse uit Edam (1917). Via verschillende ontwikkelingen ontstond in 1992 Morotech in Hoorn, waaruit in 2002 Rolan Robotics voortkwam. Sinds 2024 maakt het bedrijf deel uit van het Japanse Daihen, het merk robots dat zij al jarenlang produceren en verkopen. Inmiddels is Rolan Robotics internationaal actief met zusterbedrijven in Duitsland en Slovenië en zelfs hofleverancier van de Japanse overheid, terwijl het bedrijf ook trots blijft op zijn sterke regionale klantenbasis.

Tijdens de rondleiding door de productiehal zagen we verschillende toepassingen: van geavanceerde lasrobots voor de suikerindustrie tot een robot die pallets markeert en stapelt. Wat overal duidelijk werd: bij Rolan Robotics draait het om maatwerk voor de klant.

Daarna reden we, in de bus van ons lid Brouwer Tours, door naar Bejo Zaden, midden in een regio die wereldwijd bekendstaat als Seed Valley. In dit cluster in Noord-Holland werken tientallen bedrijven dagelijks aan de ontwikkeling van nieuwe groente- en bloemenrassen. Wat Silicon Valley is voor IT en software, is Seed Valley voor plantenveredeling en zaadtechnologie.

Bejo is een internationaal familiebedrijf en wereldwijd toonaangevend in de veredeling, productie en verkoop van groentezaden, met vestigingen in meer dan 30 landen en ruim 2.300 medewerkers. Samen met telers, dealers en partners in de keten werkt het bedrijf continu aan nieuwe rassen die hogere opbrengsten geven, resistent zijn tegen ziektes en bijdragen aan een duurzame voedselproductie.

Tijdens de rondleiding kregen we een kijkje in de hallen waar zaden worden veredeld en opgeslagen, met voorraden die jaren vooruit kunnen. Indrukwekkend om te zien hoe hier dagelijks wordt gewerkt aan de groenterassen van de toekomst. Niet voor niets komt meer dan de helft van alle groenten wereldwijd oorspronkelijk voort uit dit Seed Valley-ecosysteem.

Al met al een inspirerende en gezellige dag waarin opnieuw duidelijk werd hoeveel innovatiekracht er bij onze ondernemers zit en hoe belangrijk Noordwest-Holland is voor innovatie en de voedselproductie van morgen.