Verborgen leed onder werknemers

​We werken alweer bijna 10 weken thuis op de vitale/operationele functies na en langzaamaan is begonnen met het stap voor stap heropenen van het gewone leven. Hoopvol nieuws, we kunnen ons gaan voorbereiden op het nieuwe normaal! Dus zijn we allemaal druk bezig met inrichten van onze kantoren, aan het nadenken over wie waarom het eerst terug mag straks en het schrijven van (of volgen van de opgestelde VNO NCW) 1,5 meter protocollen.

Tegelijkertijd zijn we er nog (lang?) niet. Zijn de stappen en de cijfers hoopvol maar is er nog geen vaccin en kan het ook zijn dat we straks weer even een stap terug moeten doen. ‘Zeker weten’ is er niet, een helder perspectief kan even niet worden geboden.

Veel werknemers/medewerkers hebben daar moeite mee. Een deel van die groep komt daar voor uit waardoor collega’s en managers daar op kunnen inspelen. Een (groot?) deel ook niet. Omdat ze zich schamen, leed om hen heen erger vinden, vinden dat ze niet moeten zeuren, het zelf moeten oplossen of aanvaarden en hopen dat het snel weer normaal wordt. ​

Heeft u nog oog voor die groep werknemers binnen uw organisatie? Bijna 10 weken thuis werken betekent niet altijd dat er gewenning optreedt, dat iedereen zijn/haar draai wel gevonden heeft. Kinderen onder de vier combineren met thuiswerken, is nu eenmaal niet eenvoudig. Primair onderwijs weer open en sporttrainingen hervat, betekent niet dat het er relaxter op wordt met dat halen en brengen. Nog langer thuis moeten werken zonder perspectief als je alleenstaand bent, kan steeds eenzamer voelen. Zorgen om kwetsbare ouders zijn nog niet weg. Het heel druk hebben of juist helemaal niets te doen hebben, kan in beide gevallen leiden tot stress en het gevoel van tekort te schieten. En tot slot onzekerheid over toekomst en bang om werk en dus inkomen te verliezen, voelt als lopen op drijfzand.

En ook al hebben we als werkgever of collega niet alle antwoorden, blijf contact houden en vraag door (open vragen). Merk de signalen op en neem ze serieus. Voor de één is en/of voelt het nu eenmaal zwaarder dan voor de ander. Houd de virtuele borrels in stand, laat aan het eind van een virtuele meeting iedereen z’n camera en microfoon aanzetten zodat men even virtueel kan ‘blijven hangen’ (en merk op wie meteen verdwijnt), ben bewust van wie altijd zijn/haar camera uit heeft staan (of zegt dat de verbinding steeds wordt verbroken), ben creatief in het opzetten van contactmomenten.

Een voorbeeld is een simpel bellijstje waarbij iedereen aan het begin van de week hoort wie hij/zij deze week belt (en zelf word je ook gebeld dus). Zodat je steeds iemand anders aan de lijn krijgt om aan door te vragen of je verhaal aan kwijt te kunnen en bruikbare tips te krijgen of een simpel ‘ja, dat heb ik ook’ waardoor je je niet alleen voelt.

Houd ook je ziekteverzuimverloop scherp in de gaten. Een bedrijfsarts of bedrijfsmaatschappelijk werker spelen ook een belangrijke rol op het vlak van verborgen leed. Zorg dat ze toegankelijk zijn met namen, foto’s en contactgegevens makkelijk vindbaar op intranet.

Als we dat blijven doen met elkaar, komen we niet voor verrassingen te staan als we straks weer allemaal op 1,5 meter aan de slag mogen op kantoor. Dan weten we wie er het beste als eerste kan beginnen en wie het nog wel even volhoudt. Dan weten we wie als laatste terug wil (omdat hij/zij tot de risicogroep behoort bijvoorbeeld). Dan hebben we ál onze mensen scherp, zonder verborgen leed en kan met iedereen (voor zover mogelijk) de doorstart weer gemaakt worden straks!

Astrid Jonker
VNO-NCW Rotterdam & Regio Rijnmond
Voorzitter HRM Expertgroep

Niet bezuinigen, maar juist volop investeren in woningbouw en infrastructuur. Audrey Keukens, voorzitter VNO-NCW West, roept gemeenten in een open brief op desnoods geld te lenen bij het Rijk of provincies om toch door te gaan met gebiedsontwikkeling. Boudewijn Revis, wethouder Financiën in Den Haag, sluit zich aan bij de oproep, maar waarschuwt ook. “Alle gemeenten zitten financieel aan de grond.”

“In Den Haag gaat alles door en we kijken waar we projecten naar voren kunnen halen en zo mogelijk versnellen,” stelt Revis. “De overheid kan het gat vullen dat de vraaguitval in de markt creëert en zorgen dat er gewerkt kan blijven worden. Tegelijkertijd zijn wij als gemeente bij wet verplicht een sluitende begroting te maken. Dat wordt de komende jaren ontzettend moeilijk.” Wethouder Revis ziet de opgebouwde financiële buffers van de gemeente Den Haag als sneeuw voor de zon verdwijnen. Als bestuurder van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten ziet hij dat alle gemeenten krap zitten. “Eigenlijk zaten we al aan de grond voordat de coronacrisis begon. Bij de decentralisatie van de zorg is te weinig geld beschikbaar gesteld. Gemeenten krijgen meer taken, maar niet genoeg middelen om deze uit te voeren. We hebben al jaren een discussie met het Rijk omdat we vinden dat we te weinig geld krijgen. Daar komt nu de coronacrisis overheen en gemeenten vangen enorme klappen op. In Den Haag en een aantal andere gemeenten hebben we nog een uitzonderingspositie door de verkoop van Eneco. Dat geld willen we investeren in de stad, in infrastructuur en niet gebruiken om gaten te vullen.” 

Open brief
Alle gemeenten in Noord- en Zuid-Holland ontvangen deze week een brief van VNO-NCW West en MKB-Nederland waarin de noodzaak tot investeren wordt aangegeven met concrete stappen. Meer geld vanuit het Rijk en de provincies is onvermijdelijk. “Minister Wiebes wil bedrijven graag uit de crisis investeren, maar die gaat niet over het Gemeentefonds,” zegt Keukens in gesprek met BNR Nieuwsradio. “Bouwbedrijven zien de portefeuille niet meer opbouwen, omdat aanbestedingen worden uitgesteld en vergunningen niet worden verleend. Knelpunten in de vergunningverlening moeten uit de weg worden geruimd. Thuiswerken betekent niet dat er minder moet gebeuren.” 

Bezuinigingen en belastingverhoging
Als er geen geld van het Rijk bij komt, voorzien bijna alle gemeenten (87 procent) in het onderzoek de komende maanden een beetje (39 procent) of grote (48 procent) financiële problemen. Veel gemeenten stonden er aan het begin van dit jaar al niet florissant voor door gestegen kosten van de Wmo en de jeugdzorg. Hier komt nu de coronacrisis bovenop. En het einde is nog niet in zicht. Driekwart (77 procent) vreest bezuinigingen waar ‘gewone burgers’ de dupe van worden. De helft voorziet een belastingverhoging. Dat blijkt uit onderzoek van EenVandaag in samenwerking met VNG in 162 gemeenten. 

Bekijk alle resultaten van het onderzoek van EenVandaag.

Luister de uitzending van BNR Nieuwsradio met Audrey Keukens en Boudewijn Revis terug.

Lees de open brief van VNO-NCW West en MKB-Nederland regio’s in Noord- en Zuid-Holland aan alle gemeenten.

​Met twee nieuwe fondsen gaat Noord-Holland de gevolgen van de coronacrisis bestrijden. Het Provinciaal Noodfonds Sociale Infrastructuur en het Economisch Herstel- en Duurzaamheidsfonds bevatten in totaal 110 miljoen euro. ​
Door het coronavirus is Noord-Holland in een diepe economische en sociale crisis beland en hebben veel inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en culturele instellingen het moeilijk. Uit verkenningen van onderzoeksbureau SEO blijkt dat de schade voor de Noord-Hollandse economie in de miljarden zal lopen. Ook heeft de crisis grote negatieve gevolgen op het dagelijkse leven in Noord-Holland. Het kabinet heeft diverse landelijke crisisregelingen geïntroduceerd om ondersteuning te bieden. Dit zijn voor een groot deel regelingen voor de kortere termijn en met een beperkte omvang. 

De provincie Noord-Holland wil krachtig optreden om de negatieve effecten van de crisis op de korte en de langere termijn zoveel mogelijk op te vangen en daarbij oog te hebben voor andere grote uitdagingen waar de provincie voor staat. Op die manier wordt de noodzaak tot het verzachten van de economische en sociale crisis gecombineerd met een andere belangrijke provinciale taak, namelijk het uitvoeren van de energietransitie. Volgens de coalitie is het noodzakelijk dat er nu, zo snel als mogelijk, een aanvang wordt gemaakt met de twee fondsen.
Erik van der Maas, fractievoorzitter van de VVD, zegt: “We hebben grote ambities. De omvang van het beschikbare bedrag geeft de provincie echte slagkracht om ook daadwerkelijk effectieve maatregelen te nemen. Het gaat om de beste combinatie van brede steunmaatregelen, stimulering van de economie, duurzame ontwikkeling en het opvangen van de grootste klappen. Zo hebben deze fondsen het grootste nut voor Noord-Hollandse inwoners en ondernemers.”
Rosan Kocken, fractievoorzitter van GroenLinks, merkt op: “Duurzaamheid staat centraal in ons herstelplan. Het geld dat we gaan uitgeven wordt gebruikt om de omslag te maken naar een duurzame economie met veel minder CO2-uitstoot. We zijn dan ook trots deze groene boost aan de provincie te kunnen geven.”
Lars Voskuil, Fractievoorzitter van PvdA, stelt: “Dorpshuizen, sportclubs en culturele instellingen zijn ontzettend belangrijk voor de leefbaarheid in onze dorpen en steden. We moeten echt voorkomen dat die door de COVID-19 maatregelen omvallen. Juist nu hebben wij ze extra hard nodig m de mensen weer bij elkaar te brengen na weken in afzondering. Met onze motie PNSI helpen wij gemeenten om hen overeind te houden.’’
Amélie Strens, vicefractievoorzitter van D66, vult aan: ‘’De huidige situatie moet worden benut om de economische en maatschappelijke ontwikkeling op een duurzame wijze, gericht op de toekomst te stimuleren. Daarbij gaat het om het zeker stellen van banen en het zeker stellen van vrijheid en gezondheid in de Nederlandse samenleving.’’
Bekijk hoe Grethe van Geffen, Statenlid voor de VVD in Noord-Holland en lid van VNO-NCW Metropool Amsterdam, de werkgelegenheid op peil wil houden.

​“De coronacrisis betekent een gedwongen openbaring voor veel bedrijven. Digitale innovatie is in een enorme stroomversnelling gekomen.” Martijn van Pelt, algemeen directeur van Interpulse en voorzitter van VNO-NCW Rijnland, over de toekomst van de IT-sector, het belang van ondernemersverenigingen in crisistijd en de noodzaak van het menselijke aspect in een digitale wereld. 

Tekst: Pieter van der Meulen
“Het momentum is verschoven in de IT-sector. Veel bedrijven die de afgelopen jaren snel zijn opgekomen, hebben het zwaar. Het echte leed zit bij tech-startups en kleine bedrijven, die vrezen voor hun voortbestaan, maar ook dat grote jongens als Airbnb, Uber en Booking.com ontspringen de dans niet. Aa n de andere kant is digitale innovatie in het MKB, flexibel thuiswerken en online vergaderen in een stroomversnelling gekomen. Vrijwel alle bedrijven hebben gedwongen een grote sprong vooruit moeten nemen.” IT-bedrijf Interpulse ontwikkelt software en beheert en verbetert automatiseringsprocessen. Simpel gezegd, bedrijven en organisaties helpen met een moderne manier van werken, het nieuwe normaal. “Wij streven eigenlijk altijd al naar minder locatie-afhankelijk werken. Waar veel sectoren tot stilstand zijn gekomen, is in ons vakgebied juist flink geaccelereerd. We hadden veel klanten die huiverig waren, bijvoorbeeld wat betreft overgaan op de cloud. Van de ene op de andere dag is dat veranderd. Kennelijk was er een soort urgentie nodig. Software en platformen die nu massaal worden gebruikt, waren al beschikbaar. Niet alleen het gebruik, maar ook de discussie over zaken als privacy en de praktische toepassing is naar voren gehaaldschoven. Dat heeft positieve kanten, maar we zien ook dat veel bedrijven in het diepe worden gegooid. De combinatie van versneld digitaal innoveren en de bedrijfsmatige problemen door de coronacrisis brengt veel ondernemers in een moeilijke positie. We hebben ook klanten die hulp nodig hebben met het afbouwen van werkzaamheden. Voor veruit de meeste ondernemers is het een hele zware tijd.”
‘In de eerste week kregen we ineens veel acute opdrachten’
Menselijk“Zelf hebben we weinig hoeven aanpassen in onze werkzaamheden. In de eerste week kregen we ineens veel acute opdrachten, waarbij op de kortst mogelijke termijn heel veel moest gebeuren. Dat maakte het voor ons lastig om iedereen tegelijk te helpen, dat was even improviseren, maar is goed gelukt. Thuiswerken is niet alleen een kwestie van simpelweg thuis gaan zitten en je laptop opendoen, dat heeft iedereen inmiddels wel gemerkt. Je hebt technologische uitdagingen waar iedereen op gefocust is, maar het menselijk aspect is minstens zo belangrijk en wordt weleens onderschat. Op afstand persoonlijk contact houden met je collega’s, weten wanneer mensen pauze nemen, zorgen voor een verantwoorde werkplek, afstand kunnen nemen van je werkzaamheden, allemaal zaken waarmee je rekening moet houden. Dat is een belangrijk onderdeel van modern werken, niet alleen kijken naar praktische vragen, maar vooral ook weten wat menselijk mogelijk is.”
‘Als we mensen op een elegante manier een uitweg bieden, scheelt dat een hoop pijn.”
Verschil maken“We hebben allemaal te maken met een nieuwe realiteit. Sinds ik vorig jaar voorzitter ben geworden van VNO-NCW Rijnland heb ik zoveel mogelijk persoonlijke verbinding gelegd met andere ondernemers uit de regio. Sinds de coronacrisis zijn we elkaar eigenlijk alleen nog maar intensiever gaan opzoeken. Na een paar dagen is een lokaal crisisteam opgezet met verschillende ondernemersverenigingen in onze omgeving. Daarmee zijn we in staat geweest snel problemen uit de eerste hand bij ondernemers op te halen en dit​ mee te nemen in onze belangenbehartiging naar de politiek. We hebben het verschil kunnen maken door lokale lasten te laten uitstellen, daarin is goed samengewerkt met de gemeente. Ook zijn we in gesprek met vastgoedeigenaren om te kijken of de huren kunnen worden opgeschort. En op strategisch niveau dragen we bij aan politieke besluiten. Hoe zorgen we dat de stad toegankelijk blijft en welke maatregelen kunnen we treffen, zodat de economie zo snel mogelijk weer op gang komt? We hebben korte lijntjes met alle betrokken partijen in onze regio. Deze tijd laat bij uitstek zien hoe belangrijk gezamenlijke belangenbehartiging en regionale samenwerking is. We krijgen veel voor elkaar en dat mogen we meer laten zien.” 
‘We moeten in deze tijd waken voor politieke besluiten die over de rug van ondernemers worden doorgedrukt’
Stopfonds“Ondernemers zijn, net als ik, over het algemeen positieve mensen. Maar we moeten niet wegkijken van de zware economische tijden die voor ons liggen. Vanuit een weloverwogen belangenafweging moeten verstandige beslissingen en verdere regelingen voortkomen. We moeten in deze tijd waken voor politieke besluiten die over de rug van ondernemers worden doorgedrukt. Wanneer voorwaarden aan steun voor het bedrijfsleven een duidelijk politieke achtergrond hebben, vind ik dat niet juist. Denk aan rigoureuze duurzaamheidseisen of de boete op ontslag terwijl ondernemers ook lastige beslissingen moeten nemen om hun bedrijf overeind te houden. We hebben regelingen nodig die iedereen ondernemer een fatsoenlijke weg uit de crisis biedt. Daarbij hoort ook een stopfonds voor ondernemers die denken dat hun bedrijf geen toekomst heeft, zoals voorzitter van MKB-Nederland Jacco Vonhof onlangs ook al bepleitte. Als we mensen op een elegante manier een uitweg bieden, scheelt dat een hoop pijn.”

​”We hebben gemeenten nodig voor de aanleg van infrastructuur en woningbouw. Bouwbedrijven zien de portefeuille niet meer opbouwen, omdat aanbestedingen worden uitgesteld en vergunningen niet worden verleend.” VNO-NCW West en MKB-Nederland regio’s in Noord- en Zuid-Holland roepen gemeenten in een open brief op vooral te investeren in gebiedsontwikkeling.

“De situatie is per gemeente verschillend,” zegt Keukens in gesprek met BNR Nieuwsradio. “Veel gemeenten zitten al in de problemen door de decentralisatie in de zorg een aantal jaar geleden. Daar komt deze crisis nu bovenop. De eerste neiging is om de hand op de knip te houden, maar dat is in deze tijd extra schadelijk. Bedrijven hebben juist opdrachten en continuering van opdrachten nodig. We hebben gemeenten nodig voor de aanleg van infrastructuur en woningbouw. Bouwbedrijven zien de portefeuille niet meer opbouwen, omdat aanbestedingen worden uitgesteld en vergunningen niet worden verleend. Over een aantal maanden is de portefeuille leeg.”

Keukens roept namens VNO-NCW West en MKB-Nederland regio’s in Noord- en Zuid-Holland gemeenten op vooral te investeren en desnoods geld te lenen bij het Rijk of bij de provincies om toch door te kunnen met gebiedsontwikkeling. Provincies hebben al aangegeven dat ze projecten naar voren gaan halen. Keukens hoopt dat ze ook de gemeenten blijven oproepen om dat ook te doen, en daarin ook samen te werken. “Minister Wiebes wil de bedrijven graag uit de crisis investeren, maar die gaat niet over het Gemeentefonds. Knelpunten in de vergunningverlening moeten uit de weg worden geruimd. Thuiswerken betekent niet dat er minder moet gebeuren, maar dat het werk thuis doorgaat.”

Luister de uitzending van BNR Nieuwsradio met Audrey Keukens terug.

Brief aan gemeenten
VNO-NCW West en MKB-Nederland regio’s in Noord- en Zuid-Holland hebben een brief aan wethouders Financiën in Noord- en Zuid-Holland gestuurd. De ondernemersverenigingen vinden het een goede zaak dat het corona-noodpakket voor banen en economie met drie maanden wordt verlengd en wordt verbeterd met onder meer ondersteuning voor de vaste lasten van ondernemers. Nu is er een vertaling nodig van maatregelen naar lokaal niveau. In deze fase van de crisis is er behoefte aan maatwerk en extra ondersteuning, vooral voor de sectoren die lange tijd zijn stilgelegd op last van de overheid en voor bedrijven in die ketens.

In de brief wordt ingegaan op:​​

  • Aanvullende maatregelen noodpakket door gemeenten,
  • Investeren in plaats van bezuinigen,
  • Verticaal toezicht gemeentefinanciën,
  • Lange termijn steun van gemeenten.

Lees de open brief aan de wethouders Financiën in gemeenten in Noord- en Zuid-Holland.  

​Voorzitter Audrey Keukens en directeur Kim Boersma zijn blij dat het noodpakket voor ondernemers wordt verlengd en uitgebreid. Dat is heel, heel hard nodig, schrijven zij in hun ledenbrief.
Lees verder​

Wat kan ik voor jou betekenen? Die vraag moet je jezelf juist in crisistijd stellen, vinden directeuren-grootaandeelhouders. Zij wisselden op 14 mei ideeën uit.
Lees verder​

Dankzij ons mobiliteitsnetwerk kan het vrachtverkeer naar de bloemenveiling in Naaldwijk doorrijden via slimme verkeerslichten.Lees verder​

Doe mee. Pitch je 1,5 meter-samenlevings-idee! Hoe ondernemen we voor een duurzame en economisch innovatieve Metropool Amsterdam?Lees verder​

​“Elk restaurant is anders, maar elke ondernemer heeft met dezelfde uitdagingen te maken om een veilige omgeving voor gasten en medewerkers te creëren.” Fastfoodketen McDonald’s, lid van VNO-NCW Metropool Amsterdam, heeft een blauwdruk ontwikkeld waarmee de ‘zittende horeca’ weer een opstart kan maken. 
“De McDonald’s is een ‘can-do’-bedrijf, we hebben samen met onze Franchisenemers in twee weken een prototype ontwikkeld waaraan andere horecagelegenheden zich kunnen spiegelen. Op deze manier willen we de zittende horeca als deel van de sector op gang helpen, zodat iedereen in Nederland weer op veilige wijze kan genieten van alles wat de horeca te bieden heeft.” Eunice Koekkoek, manager Corporate Communicatie, denkt dat horecaondernemers veel profijt kunnen hebben van een kijkje in de keuken bij de nieuwe McDonald’s. “Voor iedereen wordt het maatwerk om het concept toe te passen op de eigen situatie. Dat geldt ook voor de verschillende McDonald’s-vestigingen. Daarom hebben we een schaalbaar plan gemaakt, dat iedereen op zichzelf kan toepassen. We nodigen alle horecaondernemers uit om met ons in gesprek te gaan en van elkaar te leren.”
FUNctioneelMcDonald’s heeft een variant uitgewerkt in een prototype restaurant: Dine In. Bij Dine-In wordt de bestelling in het restaurant aan tafel geserveerd, met behulp van een serveerwagen om een veilige afstand te houden tussen medewerkers en gasten. “We hebben nagedacht over hoe we het zo functioneel mogelijk kunnen invullen,” vertelt Koekkoek. “Waarbij de nadruk ligt op de eerste drie letters: FUN. Het wachten moet zo plezierig mogelijk zijn voor klanten, dat past ook bij McDonald’s. Dus terwijl je in de rij staat kun je een Spotify lijst inzien, muziek luisteren of alvast het menu bekijken. Daarnaast hebben we ook welkomstdesk ingericht waarbij klanten worden geïnformeerd over de nieuwe situatie, zodat voor iedereen duidelijk is hoe het werkt. Veiligheid voor gasten en onze medewerkers heeft de hoogste prioriteit, dus heldere informatievoorziening is een basisvoorwaarde.”
Prototype restaurantMcDonald’s heeft in  restaurant Arnhem GelreDome een prototype restaurant ingericht dat mogelijkheden weergeeft in de anderhalvemetereconomie. Het prototype in Arnhem bouwt voort op de extra maatregelen die de restaurantketen in maart heeft genomen om gasten via de McDrive en McDelivery, en in enkele gevallen Take Out bij restaurants zonder McDrive, een geheel contactloze bestelmogelijkheid te bieden. Zo zijn de werkwijze en keukenopstelling ingrijpend veranderd. Van een dynamische werkwijze naar een statische werkwijze, waar medewerkers in zones werken op 1,5 meter afstand en waar nodig met afscheidingen. ‘Zet neer, stap weg en pak over’ is het nieuwe werken voor de medewerkers.

Bekijk het filmpje van de proeflocatie