“Wie weet wat social return is?”, vraagt Marianne van den Anker, gespreksleider en Ombudsman Rotterdam. De meeste vingers van de 150 ondernemers in de Burgerzaal van het Stadhuis gaan omhoog. Het ondernemersontbijt van MKB Rotterdam Rijnmond, Gemeente Rotterdam en VNO-NCW regio Rotterdam staat in het teken van social return: kansen geven aan mensen die aan de zijlijn staan.

Tekst: Merijn van Grieken

Tim Versnel, wethouder Werk, Inkomen, Nationaal Programma Rotterdam Zuid en EU-arbeidsmigranten:
“Social return is in twee woorden: kansen geven. Als gemeente is het ons doel om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt de kans te geven om mee te doen met de samenleving door duurzaam en waardevol werk te creëren. Bij inkoopopdrachten nemen we een sociale paragraaf op in het contract waarin staat dat ondernemers een bepaald bedrag of percentage moeten besteden aan de inzet van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het afgelopen jaar hebben we 2.993 mensen aan een baan geholpen. Rotterdam telt 32.609 huishoudens die afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering, dat is een karig bestaan. Ik was laatst bij een project van Boskalis met een jongen die na vele afwijzingen via social return werk had gevonden. Je ziet weer iets in de ogen. Daar zit weer vuur in. Van die pretjes. Je wilt die pretjes voor alle Rotterdammers.”

Ahmed Aboutaleb, burgemeester van Rotterdam:
“Goed dat VNO-NCW, MKB en de stad Rotterdam elkaar weer vinden in het organiseren van het ondernemersontbijt. Fijn om elkaar weer regelmatig in de ogen te kunnen kijken. Met de economie in onze stad gaat het niet slecht, maar het kan beter. Ik maak me zorgen over de economie. Een aantal factoren zorgt voor stagnatie, zoals het tekort aan beschikbare huizen. We gaan fors bouwen – op de Oostflank komen duizenden woningen- maar die zijn er morgen nog niet. Het tekort aan vakmensen. Een van de belangrijkste ontwikkelingen is de energietransitie. Daar hebben we een groot aantal technische mensen voor nodig – technologie is handwerk; windmolens bouwen, kabels trekken, pijpleidingen aanleggen et cetera. Rotterdam telt ruim 32.000 mensen in de bijstand. Wethouder Versnel is heel hard bezig om deze mensen bij de economie te betrekken. Maar zelfs als het met iedereen lukt, hebben we tekorten. Een deel van de mensen moet uit het buitenland komen, daar hebben we een regering voor nodig die zo snel mogelijk nieuwe afspraken maakt over het reguleren van migratie. We moeten voorkomen dat we de concurrentie met andere Europese landen verliezen.”

Mai Elmar, voorzitter VNO-NCW Regio Rotterdam:
“Als ondernemers kunnen we bruggen slaan. Social return moet elke dag voor iedereen vanzelfsprekend zijn. Naast empathie is compassie en kansen geven belangrijk, we moeten dat met elkaar zien en invullen.”

Pieter van Klaveren van MKB Rotterdam Rijnmond:
“Er staan grote groepen mensen langs de kant die een zetje nodig hebben. We hebben iedereen keihard nodig. We hebben de plicht om mensen weer zin in het leven te geven. Social return is één van de manieren van de gemeente Rotterdam om werkzoekenden op weg te helpen naar duurzaam werk en om sociale impact te maken in de stad en regio.”

Ronald van Bemmel en Marieke de Jong van dakdekkersbedrijf Erdo BV:
“Een aantal jaar geleden hadden we vanwege het tekort aan vakmensen al samenwerking gezocht met scholen om jongeren aan ons te binden en onderwijs te geven. Zo zijn we BBL-trajecten (werken en leren) begonnen. Onze meest recente klus, de renovatie van de Stadsschouwburg in opdracht van de gemeente, hebben we met social return ingevuld, 9 mensen met afstand tot de arbeidsmarkt opleiden. Die 9 lijkt niet veel, maar dat is 25 procent van ons personeelsbestand. De jongeren met wie het lukt, hebben nu een vaste baan. Ontzettend mooi, ook voor ons bedrijf.”

De foto’s van deze ochtend, door Mirjam Lems, zijn hier te bekijken.

 

De verduurzaming van bedrijventerreinen is een belangrijk speerpunt van VNO-NCW West in 2024. Eind februari organiseerden we daarover in samenwerking met de Rabobank een bijeenkomst in Naaldwijk, en op woensdag 13 maart is het de beurt aan onze kring in Noordwest-Holland om hierover in gesprek te gaan met ondernemers, organisaties en overheden. In het kantoorgebouw van de Rabobank in Alkmaar opent Floris-Jan Blok namens VNO-NCW West de bijeenkomst, waarna het tijd iss voor een paneldiscussie onder leiding van Thijs Pennink (New Energy Coalition) met Robin Bäcker (Ontwikkelingsbedrijf NHN), Frits Meester (Duurzaam Ondernemersloket), Erwin Keizer (Van Straalen de Vries transport) en Marina Schuit (Provincie Noord-Holland) over lopende initiatieven in de regio. Er gebeurt namelijk al genoeg en het wordt duidelijk dat door samenwerking en vooroplopen, reeds mooie projecten tot stand zijn gekomen.

Erwin Keizer vertelt bijvoorbeeld dat hun bedrijf veel stroom nodig had om trucks te laten rijden. Wind- en zonne-energie zijn in zulke gevallen vaak niet voldoende, dus zal je naar andere oplossingen moeten kijken. Frits Meester legt uit dat het Duurzaam Ondernemersloket kan helpen via begeleiding en advies rondom duurzaam ondernemen. “Wij proberen ondernemers aan tafel te krijgen om te kijken op welke manier ze elkaar kunnen ondersteunen en helpen.” Robin Bäcker vertelt dat het ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord ervoor zorgt dat er beweging komt op bedrijventerreinen, zodat er stappen kunnen worden gezet. “Bijvoorbeeld via slimme gezamenlijke energie-oplossingen, maar ook door kennis te bundelen en verspreiden.” Marina Schuit benadrukt dat de Provincie Noord-Holland bedrijventerreinen zeer belangrijk vindt en de laatste jaren ook meer nadruk op de energietransitie heeft gelegd met verschillnede manieren van hulpaanbod. De sprekers zijn het erover eens dat verduurzaming van bedrijventerreinen hard nodig is en dat we samen moeten kijken hoe we elkaar zoveel mogelijk kunnen helpen om uitdagingen aan te pakken.

Vervolgens vertelt Rob Bogman van VNO-NCW Co-Creatie over succesvolle initiatieven in Brabant en Zeeland. Omdat VNO-NCW Brabant-Zeeland veel leden op bedrijventerreinen heeft, hebben ze gekeken hoe ze specifiek voor die ondernemers waarde kunnen toevoegen. Bijvoorbeeld via energyhubs om samen zoveel mogelijk energie te besparen én op te wekken. “Gezamenlijke regie vanuit bedrijven en overheid is dan wel nodig; we moeten streven naar samenwerking binnen de overheid, binnen het bedrijfsleven en ook onderling.”

René de Visser van de Rabobank Noord-Holland Noord kan meer vertellen over succesvolle initiatieven in de omgeving waar zij aan hebben bij mogen dragen. “Er kan veel niet, maar wij kijken naar: wat kan er wel? Een collectieve aanpak bespaart geld en vermeerdert kennis.” René legt uit dat bedrijven in Westfriesland en Alkmaar al goed georganiseerd zijn, en dat ze dat in de Kop van Noord-Holland nu ook ontwikkelen met Ontwikkelingsbedrijf NHN. “Een energiecoöperatie is dan een mogelijke oplossing, indien je ook piekbelasting kan afvangen en een systeem voor energiemanagement mogelijk is.”

Tenslotte sluit Hans Huibers, voorzitter van VNO-NCW Noordwest-Holland, de middag af met een oproep aan alle ondernemers: “Wij hebben een netwerk in Haarlem, Den Haag en Brussel en moeten daarom alle geluiden bundelen en ons krachtig te laten horen. Op die manier kunnen we er gezamenlijk voor zorgen dat we bijvoorbeeld maakbedrijven hier kunnen behouden. Sluit je daarom bij ons als VNO-NCW aan!” Een duidelijk statement, waarna Hans de borrel opent, waar de aanwezigen graag nog even napraten met elkaar en in gesprek kunnen met de sprekers. Al met al een informatieve en inspirerende bijeenkomst!

De foto’s van deze middag, door Richard Rood, zijn hier te vinden.

De voorzitter van VNO-NCW Noordwest-Holland, Hans Huibers, is deze maand aan de slag gegaan als programma regisseur voor de Regio Deal Noord-Holland Noord. Hij gaat zich bezighouden met het ophalen van projecten die de brede welvaart en het sociaal economisch klimaat in de regio versterken. Samen met Janbart van Ginkel gaat hij de verdere invulling van de Regio Deal vormgeven.

De Regio Deal Noord-Holland Noord is het resultaat van een intensieve samenwerking van onderwijs, ondernemers en overheid. De voordracht van Hans Huibers als programma regisseur komt vanuit de gezamenlijke ondernemersverenigingen in Noord-Holland Noord. Hans is goed bekend met de regio en heeft hier een groot netwerk. Wij zijn blij dat Hans zich op diverse manieren inzet voor onze regio!

 

Op woensdag 6 maart hebben de Provinciale Staten van Zuid-Holland het Ruimtelijk Voorstel vastgesteld. Rogier Krabbendam, directeur Public Affairs, sprak hierbij namens VNO-NCW West in, zoals hij in november 2023 tijdens een commissievergadering over dit onderwerp ook reeds deed. Met het Ruimtelijk Voorstel dat is aangenomen, zijn wij niet tevreden. Wij maken ons zorgen over de consequenties van de politieke keuze om na 2030 bedrijven geen extra ruimte te willen geven, terwijl duidelijk is dat er voor de transitie naar een circulaire economie rond de 40% extra ruimte nodig is. Ruimte die misschien alleen tijdelijk nodig is, maar wel noodzakelijk is om de omslag überhaupt te kunnen maken. Voor dit argument toont de provinciale politiek zich helaas nog niet gevoelig.

Wij staan wel positief tegenover het aangenomen amendement dat de VVD heeft ingediend, waardoor bij de verdere uitwerking van de ruimtelijke koers per regio een ‘impactanalyse’ zal worden uitgevoerd voor wonen (beschikbare woningen vs behoefte) en werken (beschikbare ruimte vs behoefte aan ruimte voor bedrijven) om helder te krijgen wat de consequenties van die keuze zijn. Dit zowel bij het opstellen van het strategisch afwegingskader als bij de thematische en gebiedsgerichte uitwerking, zodat indien nodig specifiek op een regio of regio’s (bovenregionale afstemming) toegesneden keuzes mogelijk blijven.

VNO-NCW West en het georganiseerd bedrijfsleven blijven uiteraard bereid om mee te werken aan een toekomstbestendig Zuid-Holland en om een belangrijke bijdrage te leveren aan onze brede welvaart. Want als het ondernemingsklimaat verslechtert en ons verdienvermogen onder druk komt te staan, dan komt ook onze gedeelde brede welvaart onder druk te staan. Wij blijven daarom in gesprek met Gedeputeerde Staten over de juridische verankering in het Omgevingsbeleid en de uitvoering en consequenties van de kaders die nu zijn vastgesteld.

Lees de inspreektekst van Rogier!

 

Op dinsdag 5 maart organiseerde VNO-NCW West een bezoek aan de tentoonstelling ‘Vrouwelijke Turkse pioniers’ in het Verwey Museum in Haarlem. Na een warme ontvangst met Turkse thee en hapjes, werden de aanwezigen hartelijk welkom geheten door de museumdirecteur. Vervolgens namen twee Haarlemse dames met Turkse roots ieder een deel van de groep mee langs de tentoonstelling, die na april ‘op reis’ gaat naar Turkije.

De tentoonstelling beschrijft de ervaringen van de (vrouwen van) gastarbeiders die in de jaren ’70 naar Nederland kwamen én de twee generaties na hen. De gastdames zijn onderdeel van de ’tweede generatie’ pioniers; zelf zijn ze in Nederland opgegroeid, maar hun ouders zijn pas op latere leeftijd naar Nederland verhuisd vanwege economische redenen. Door de industrialisatie verdwenen namelijk banen op het Turkse platteland, terwijl deze ontwikkelingen in Nederland juist zorgden voor werkgelegenheid in bijvoorbeeld fabrieken. De tentoonstelling laat op indrukwekkende wijze de persoonlijke verhalen zien van drie generaties pioniers: vrouwen die ieder op hun eigen manier invulling geven aan hun Turkse roots en allemaal hun eigen uitdagingen kennen.

Daarnaast werden de aanwezigen door de museumdirecteur ook nog rondgeleid langs de expositie ‘D(R)AAD’, over borduren als daad van kunst én protest. Tenslotte was er natuurlijk tijd voor een borrel, waarna een aantal leden gezamenlijk nog een Haarlems restaurant opzochten om samen na te praten en te eten. Al met al een geslaagde dag, met een indrukwekkend museumbezoek dat mooi past in de week van Internationale Vrouwendag op 8 maart!

 

Het Europees Parlement heeft afgelopen week een besluit genomen dat effect heeft op ondernemers die gebruikmaken van zware elektrische bestelbussen. Het Parlement heeft bij het vaststellen van het proces om de nieuwe rijbewijsrichtlijn vast te stellen, gestemd voor een uitzondering waarbij bestuurders met een B-rijbewijs deze elektrische voertuigen tot een gewicht van 4250 kilogram mogen besturen, zonder een C-rijbewijs. VNO-NCW West pleit daar al langer voor.

Deze ontwikkeling komt op een kritiek moment, aangezien de huidige gedoogregeling niet voorbij 1 juli 2024 wordt verlengd. Dit was een zwaar besluit voor alle ondernemers die investeringen hebben gedaan in de verduurzaming van hun wagenpark en die hierdoor geraakt worden, maar ook voor de transitie richting duurzame logistiek. Het raakt ondernemers die al grote stappen hebben durven zetten richting schonere mobiliteit, en het vertrouwen in de overheid als partner waarmee je zaken kunt doen.

Het besluit van het Europees Parlement biedt een cruciaal perspectief op een blijvend juridisch kader. VNO-NCW West hoopt dat dit de minister van Infrastructuur en Waterstaat het vertrouwen geeft om de gedoogregeling te verlengen totdat in de complexe Europese procedures het definitieve akkoord wordt gegeven, voordat de nieuwe regels van kracht worden. Het is van essentieel belang dat deze positieve ontwikkelingen zo snel mogelijk worden omgezet in concrete wetgeving en dat er adequate ondersteuning wordt geboden aan bedrijven die getroffen worden door deze veranderingen. Op 4 maart zijn hier ook Kamervragen over gesteld door PVV-Kamerleden Heutink en Van Dijk aan de minister.

 

Op donderdag 29 februari – een bijzondere datum – zetten bijna 150 ondernemers koers richting het World Horti Center in Naaldwijk, waar VNO-NCW West in samenwerking met de Rabobank een bijeenkomst organiseert over het verduurzamen van bedrijventerreinen. In dit hypermoderne complex zitten kantoren en evenementenzalen, maar natuurlijk ontbreken ook hier de kassen niet. Terwijl de regen hoorbaar op het dak van de kassen tikt, is dat in de Rabotoriumzaal niet hoorbaar. De vele aanwezigen vinden elkaar vooraf al tijdens de koffie, waardoor dagvoorzitter Rinse van der Woude pas een kwartiertje later dan gepland kan starten voor een volle zaal.

Gelukkig hebben de verschillende sprekers op deze middag er goed de vaart in. Ten eerste is het woord aan Boyd Bartels van de Provincie Zuid-Holland, die zichzelf ‘huisarts voor bedrijventerreinen’ noemt. Hij ondersteunt ondernemers vanuit de Provincie bij de verschillende uitdagingen waar ze mee te maken hebben. Denk aan klimaatadaptatie en vergroening, zero-emissie zones en digitalisering, maar ook de ruimte die onder druk staat. “Bedrijventerrein zijn van groot belang: 1 op de 3 banen bevindt zich daar”, stelt Bartels. Hij is één van de vier ambassadeurs namens de Provincie, die bedrijven faciliteren en stimuleren bij het ontwikkelen van ambities. “Wij verkennen behoeften, zetten een organisatie op en zorgen voor kennisdeling en gesprek. Ook doen we aan planvorming en uitvoering.” Na een helder betoog beantwoord Bartels nog enkele vragen, bijvoorbeeld over zonnepanelen. “Als je een goeie businesscase hebt, heb jegeen subsidie nodig. Als het minder rendabel is, kunnen we helpen, mits je in een groter verband georganiseerd bent”, zo benadrukt Bartels het belang van een goede organisatie op bedrijventerreinen.

Christa de Ruyter van het Platform Verduurzaming Bedrijventerreinen, de volgende spreker, sluit zich daar bij aan. Dit platform zich in voor betere verduurzaming van (bedrijven op) bedrijventerreinen, onder meer door de organisatiegraad te versterken.”Alleen ga je het niet redden, je moet samenwerken”, is de duidelijke boodschap van De Ruyter. Gezamenlijk kun je bijvoorbeeld energy hubs ontwikkelen, die het probleem van netcongestie deels kunnen verhelpen. “Je moet op tijd beginnen, ook als je nog geen problemen ervaart door netcongestie. Anders ben je echt te laat!”

Tenslotte gaat Sander Vroom van de Rabobank in gesprek met Jan de Wilde van Dael Energy, onderdeel van de Dael group in Maasdijk. Zij zijn gevestigd op bedrijventerrein Honderdland, waar veel bedrijven zitten die actief zijn in de agrarische en logistieke sector. “We hebben met een werkgroep onderzoeken gedaan naar samenwerking en uiteindelijk een eigen energiecoöperatie opgericht”, vertelt De Wilde. Dit heeft tot grote besparingen geleid, waardoor ze collectief minder problemen hoeven te verwachten. De afsluitende boodschap van Rogier Krabbendam, directeur Public Affairs van VNO-NCW West, is dan ook kort maar krachtig: “Begin gewoon met het nemen van maatregelen en doe dat zoveel mogelijk gezamenlijk. Afwachten is geen optie. Wij pakken daarin graag een ondersteunende rol op!”. Met deze oproep in het achterhoofd kunnen de ondernemers aansluiten bij de borrel, waar de regen op het dak van de kassen inmiddels plaats heeft gemaakt voor een drankje bij de statafels.

De foto’s van deze middag, door Dean Kuijsten, zijn hier te vinden.

Graag stellen we nieuwe leden aan jullie voor! Vandaag is dat Victor Gerke. Ben jij nog geen lid? Meld je dan snel aan via https://www.vno-ncwwest.nl/lidworden!

“Mijn naam is Victor Gerke, ik ben 55 jaar oud en al 30 jaar ondernemer in bedrijfskleding met mijn bedrijf Identico. De laatste 15 tot 20 jaar zijn we meer gaan specialiserein in multinormkleding: dat voldoet aan speciale voorschriften, voor bijvoorbeeld het zwaardere werk. Denk aan fluoriserende werkkleding (RWS) die je langs de weg kan zien, maar ook werkkleding voor offshore- en bouwbedrijven. Voor de KNRM verzorgen we bijvoorbeeld ook de werkkleding! Maar ook de veelvoorkomende t-shirts, polo’s en sweaters nemen we voor onze rekening. Onze afzetmarkt bevindt zich met name in de Randstad en het gebied eromheen, maar soms hebben we ook klanten van wat verder weg. Zelf ben ik met name bezig met het onderhouden van relaties en het maken van goede afspraken met bedrijven.”

“Ik ben altijd lid geweest van Jong Management, tot mijn 42e. Op dat moment vond ik de overstap naar VNO-NCW wat groot, maar nu vond ik het wel weer interessant om lid te worden. Ik vind het netwerk van VNO-NCW West zeer waardevol, omdat je van veel verschillende ondernemers hoort waar ze mee bezig zijn. Ook vind ik de belangenbehartiging zeer belangrijk: het is bijvoorbeeld van groot belang dat de maakindustrie in Nederland kan blijven en VNO-NCW is niet alleen lokaal en regionaal geworteld, maar heeft ook lijntjes naar de landelijke politiek. Dat is onderscheidend ten opzichte van andere ondernemersverenigingen!”

 

Vorige maand riepen VNO-NCW Metropoolregio Amsterdam, VEBAN en ORAM het Amsterdamse college van B&W op tot het maken van realistischere plannen in regionaal verband. Dit naar aanleiding van de ‘Aanpak herhuisvesting bedrijven uit transformatiegebieden en monitor bedrijfsruimte 2023’, die 28 februari in de gemeenteraad wordt besproken. AT5 publiceerde daar op 21 februari een artikel over, dat hier te lezen is.

“We moeten de werklocaties die we hebben nu echt anders gaan waarderen. Als je ze eenmaal kwijt bent, krijg je ze niet meer terug. We moeten het schip nu keren. Aantallen vierkante meters zijn daarbij van belang”, is de duidelijke oproep van de ondernemersverenigingen. In een uitgebreide brief aan het college lichtten zij hun standpunt toe. “Daarnaast dienen we ons te realiseren dat de werklocaties in de MRA een ecosysteem zijn van complementaire gebieden. Je kan niet zomaar hectares wegplannen voor woningbouw. Dat heeft effect op het hele ecosysteem. We hebben deze plekken ook hard nodig voor ambities zoals schone stadslogistiek, circulaire economie en de energietransitie”, zo stellen VNO-NCW Metropoolregio Amsterdam, VEBAN en ORAM gezamenlijk.

De gehele brief is hier te lezen.

 

Volgens ondernemers in Noord- en Zuid-Holland is het ondernemingsklimaat in Nederland het afgelopen jaar op veel fronten verder verslechterd. Bijna de helft (gemiddeld 44 procent) van de ondernemers in de Randstad vindt Nederland geen aantrekkelijk land om in te ondernemen en ongeveer een kwart overweegt een vertrek uit ons land. Ook is ruim driekwart van de ondernemers in Noord- en Zuid-Holland van mening dat het totale ondernemingsklimaat de afgelopen vijf jaar is achteruitgegaan. Dat en meer blijkt uit de Nationale Peiling Ondernemingsklimaat 2024 van VNO-NCW en MKB-Nederland.

Gebrek aan stabiel overheidsbeleid

Uit de nieuwe peiling blijkt dat het gebrek aan stabiliteit van onze overheid één van de grootste zorgpunten blijft onder ondernemers in Noord- Zuid-Holland. Inmiddels is 82 procent ontevreden over de betrouwbaarheid en stabiliteit van politiek en bestuur en is bijna tweederde er niet gerust op dat de verkiezingsuitslag leidt tot een werkbaar en stabiel kabinet. Verder blijkt dat bedrijven door heel Nederland zich de meeste zorgen over de toenemende regeldruk (56 procent), het tekort aan personeel (52 procent) en belastingen (43 procent).

Kwart van ondernemers investeert niet komend jaar

Ruim een kwart van de ondernemers geeft aan de komende 12 maanden niet (meer) te zullen investeren. Dit sluit aan bij diverse andere onderzoeken over de terugvallende investeringen in Nederland en VNO-NCW en MKB-Nederland hebben hier eerder al hun zorgen over geuit. Investeringen van bedrijven zijn immers de motor onder ons verdienvermogen. Inmiddels overweegt bijna een kwart van de bedrijven een (gedeeltelijk) vertrek uit Nederland.

Zorgen over (internationale) spanningen

Ondernemers zijn bezorgd over toenemende spanningen: in de Nederlandse samenleving, maar ook wat betreft internationale conflicten. Bijna driekwart van de ondernemers ziet de toenemende polarisatie in onze samenleving als een bedreiging voor het ondernemingsklimaat en ongeveer tweederde maakt zich zorgen over de internationale spanningen (Gaza, Oekraïne) en de gevolgen voor de eigen onderneming.

De peiling is gehouden onder een representatieve groep van meer dan 1600 ondernemers in heel Nederland, waarvan 272 ondernemers in Noord- en Zuid-Holland. Alle resultaten zijn hier te vinden.