Kunst en cultuur worden te vaak gezien als bijzaak in economisch beleid, terwijl ze juist een cruciale rol spelen in innovatie en de aantrekkelijkheid van een stad. Dat stelt Marc van Kaam, directeur van Luxor Theater en bestuurslid van VNO-NCW Regio Rotterdam. Vanuit zijn portefeuille Cultuur pleit hij voor een bredere erkenning van de sector als economische motor.

“Het is penny wise, pound foolish om cultuur als wisselgeld in begrotingen te zien,” waarschuwt Van Kaam. “De sector is te relevant om telkens weer de speelbal van politieke keuzes te worden. Zonder wettelijke verankering van kunst- en cultuurbeleid blijft het een kwetsbare positie.”

Binnen zijn portefeuille richt hij zich op bewustwording en samenwerking tussen de culturele sector en andere sectoren. “Kunst en cultuur kunnen veel betekenen voor andere sectoren, maar andersom geldt dat net zo. Samen kunnen we innovatie stimuleren en maatschappelijke vraagstukken oplossen.”

Cultuur als partner van innovatie
Om dit te realiseren zet VNO-NCW in op netwerksamenwerking, lobby en kennisdeling. “We moeten cultuur niet alleen als vermaak zien, maar als een serieuze partner op het gebied van innovatie en maatschappelijk verantwoord ondernemen.”

Zijn oproep aan ondernemers is helder: “Zoek ons op. Niet alleen voor een avondje uit, maar om samen te werken aan een veerkrachtige en innovatieve regio Rotterdam. Cultuur is geen luxe, maar een vestigingsvoorwaarde.”

“Ondernemers en familiebedrijven vormen de basis voor de Nederlandse economie,” zegt Ellen van Dam, CEO van Cornelder Holding en voorzitter van het DGA Platform bij VNO-NCW Regio Rotterdam. “Het is van groot belang dat er met een heldere, gezamenlijke boodschap wordt gesproken om zodoende adequaat de belangen te behartigen.”

Van Dam zet zich onbezoldigd in om de economische en maatschappelijke omstandigheden in Rotterdam en Nederland te steunen. “Dit zal hopelijk leiden tot betere werkgelegenheid, innovatie en duurzame groei.” Volgens haar kan een gunstig ondernemersklimaat zorgen voor meer investeringen en economische stabiliteit.

Een speerpunt in haar portefeuille is het versterken van ruimte en begrip voor ondernemerschap. “De boodschap van de ondernemers moet meer gehoord worden in de lokale, regionale en landelijke politiek,” stelt ze. “VNO-NCW is hierin een belangrijke speler.” Door ondernemers met verschillende platforms te verbinden, hoopt ze hun input te vergroten.

Persoonlijke boodschap aan ondernemers
Aan ondernemers heeft ze een duidelijke boodschap: “Laat je horen! Onze boodschap moet goed onderbouwd zijn, met echte voorbeelden van problemen en praktische oplossingen.”

Naast haar rol bij VNO-NCW leidt Van Dam Cornelder Holding, een familiebedrijf met wereldwijde logistieke en maritieme activiteiten.

Van Dam, geboren in Rotterdam, is de vijfde generatie binnen het familiebedrijf. “De legacy is mijn grootste drijfveer,” zegt ze. “Het  inspireert mij om het beste te realiseren!”

De arbeidsmarkt en het onderwijs in de regio Rotterdam-Rijnmond staan voor grote uitdagingen. Ron Kooren, bestuurslid van VNO-NCW Regio Rotterdam – voorzitter van Onderwijspower, ziet samenwerking als de sleutel tot succes. “Waar een wil is, is een weg,” benadrukt hij.

Als voorzitter van Onderwijspower leidt Kooren een Raad van Advies waarin onderwijsinstellingen, bedrijven en overheidsinstanties samenkomen. De gezamenlijke missie: het onderwijsaanbod beter laten aansluiten op de behoeften van de regionale arbeidsmarkt.

“De haven, de zorg, techniek en IT-sectoren schreeuwen om gekwalificeerd personeel. Tegelijkertijd zijn er tienduizenden mensen die niet deelnemen aan de arbeidsmarkt. Daar ligt een enorme kans,” stelt Kooren. Om dit probleem aan te pakken, zet Onderwijspower zich in voor resultaatgerichte samenwerking. Initiatieven zoals de IT-Campus Rotterdam, De RotterdamseZorg en Rotterdamse Tech zijn hiervan concrete voorbeelden.

“We moeten verder investeren in digitalisering, robotisering en AI. De IT-Campus Rotterdam kan daarin een leidende rol spelen, niet alleen voor deze regio, maar voor heel Nederland.”

Tekorten op de arbeidsmarkt wegwerken
Naast zijn werk voor Onderwijspower is Kooren betrokken bij regiodeals en het Werkcentrum Rijnmond. Zijn oproep aan werkgevers en onderwijsinstellingen is helder: “Alleen door structurele samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven kunnen we de tekorten op de arbeidsmarkt duurzaam oplossen.”

Met minstens twee inspirerende bijeenkomsten per jaar brengt Onderwijspower relevante partijen samen om de arbeidsmarktvraagstukken van de regio te bespreken en aan te pakken. “We hebben een grote opdracht,” aldus Kooren. “Maar door in te zetten op samenwerking en innovatie, kunnen we Rotterdam-Rijnmond toekomstbestendig maken.”

Wilco de Haan is algemeen directeur bij de Rotterdamse risico- en verzekeringsadviseur Schouten Zekerheid en deelt zijn ervaringen met ondernemen, risico nemen en verzekeren.

Zorgpower. Onderwijspower. Bouwpower. Het nieuwe ambitieuze jaarplan van VNO-NCW regio Rotterdam zit boordevol power. Het laat treffend zien welke resultaten er geboekt kunnen worden als ondernemers samenwerken. Dan ontstaat er namelijk Ondernemerspower. En dat leidt tot mooie initiatieven, zoals de 10 van 010.

De Rotterdamse Barbara van Bergen heeft namelijk een droom. Niet zomaar een droom, maar een heuse Paralympische droom. Haar droom neemt 10 Rotterdamse ondernemers in 2026 mee van Rotterdam naar het Italiaanse Cortina d’Ampezzo.

“Het was nog niet klaar.” Ondanks tegenslagen, een gebroken neus en een mentale dip van jewelste, blijft dit mantra als een rode draad door de indrukwekkende sportcarrière van Barbara lopen. Het vormt de power om op eigen kracht aan de startlijn te willen staan van de Paralympische winterspelen in 2026.

Zoals vaker sta je dan helemaal alleen als je je eigen pad kiest. Als je aangeeft dat je iets anders nodig hebt om als topsporter optimaal te presteren. En dan het verwijt krijgt dat het niet alleen om jou gaat. Dan voelt, raar-maar-waar, het kiezen van jouw pad ook als een bevrijding. Maar sta je er wel helemaal alleen voor.

Er alleen voorstaan betekent dat je de financiële eindjes aan elkaar knoopt, noodgedwongen meetraint met andere landenteams (!) en je op trainingskamp in Chili tegelijkertijd je eigen materiaalman, chauffeur en manager bent. Zo sprokkel je op eigen kracht je weg bij elkaar van Rotterdam naar Cortina. De Olympische gedachte die grondlegger Pierre de Coubertin in 1894 voor ogen had, kun je niet beter invullen.

Als ware topsporters visualiseren de 10 van 010 ook hun topprestatie. Dat ook zij in maart 2026 topfit bij de finishlijn van het onderdeel zitskieën staan. De lucht is lichtblauw, de zon schijnt en de sneeuwcondities zijn perfect. Ze schreeuwen en juichen zo hard dat ze de rest van de Spelen schor zullen zijn. En ze vallen elkaar geëmotioneerd in de armen als Barbara finisht.

De power van Barbara inspireert. En samen met wat Rotterdamse Ondernemerspower dromen de 10 van 010 dat ze het samen financieel mogelijk hebben gemaakt dat Barbara kan starten. Dat Rotterdam trots is.

Er is nog plek voor meer Ondernemerspower én aan de finishlijn. Doe je mee? Dan maken we er met elkaar de 100 van 010 van!

Kijk hier voor meer informatie.

De Rotterdamse maritieme sector staat op een kruispunt: wie nu niet investeert in innovatie en verduurzaming, loopt het risico de internationale koppositie te verliezen. Dat stelt Sjoerd van Maanen, bestuurslid van VNO-NCW Regio Rotterdam – Maritiem. Vanuit zijn portefeuille benadrukt hij het belang van samenwerking en actie.

Van Maanen begon zijn loopbaan in de haven en leerde al snel de waarde van samenwerking. “Ondernemersnetwerken bieden de mogelijkheid om in samenwerking invloed uit te oefenen op het ondernemersklimaat in Rotterdam. Door onze inzet kunnen we bijdragen aan het versterken van de positie van de stad, de regio en haar bedrijven.

Tegelijkertijd kunnen we waardevolle verbindingen leggen tussen verschillende sectoren en stakeholders. Echter, indien we niet nadrukkelijk gezamenlijk samenwerken en investeren in infrastructuur, digitalisering en energietransitie, worden we ingehaald door andere havens”

Toekomstbestendig maken door samenwerken
Binnen zijn portefeuille richt hij zich op drie speerpunten: duurzaamheid, digitalisering en internationale samenwerking. “In lijn met het jaarplan 2025-2027 ligt de focus op het versterken van de maritieme keten, innovatie in de maakindustrie en het bevorderen van duurzame transities binnen deze sector.

Daar hebben we iedereen bij nodig én dit vereist strategische samenwerkingen binnen het maritieme cluster, actieve participatie in overlegorganen zoals Rotterdam Maritime Board maar  zeker ook NMT. Kortom het stimuleren van innovatieprojecten die bijdragen aan een toekomstbestendige maritieme economie.”

Om dit te realiseren zet VNO-NCW in op netwerksamenwerking, kennisdeling en lobby: “We moeten niet alleen praten, maar vooral doen. Door te investeren in nieuwe technologieën, digitale weerbaarheid en duurzame projecten, behouden we de aantrekkelijkheid van onze haven. Daarmee versterken we de positie van Rotterdam als toonaangevende maritieme hub. Dit kunnen we alleen door een gezamenlijke aanpak met onze leden, waarin we kennis delen, innovatieve projecten ondersteunen en actief lobbyen bij de overheid.”

Zijn boodschap aan ondernemers is duidelijk: “De sleutel tot succes is samenwerken. Door actief deel te nemen aan netwerken, kennis te delen en elkaar te versterken, kunnen we als ondernemers het verschil maken. De uitdagingen van vandaag – van digitalisering tot duurzaamheid – vragen om een gezamenlijke aanpak. Dit is hét moment om samen te investeren in de toekomst van onze maritieme sector. Handen uit de mouwen om te bouwen aan een veerkrachtige, innovatieve en duurzame regio Rotterdam!”

Digitalisering, AI en ESG-wetgeving veranderen het ondernemerslandschap razendsnel. In deze complexe wereld is juridische expertise niet alleen nodig bij geschillen, maar een essentiële factor in strategische besluitvorming. “Wij zijn geen advocaten die pas in beeld komen bij een conflict, wij zitten juist vanaf het begin aan tafel om ondernemers strategisch te begeleiden,” zegt Robert Santifort, Principal Associate bij Eversheds Sutherland.

Eversheds Sutherland is een wereldwijd advocatenkantoor dat zowel internationaal als lokaal actief is, en het enige internationale advocatenkantoor met een vestiging in Rotterdam, die daar bewust voor hebben gekozen.

Daarom heeft Eversheds Sutherland zich als juridisch partner verbonden aan VNO-NCW Regio Rotterdam. Een samenwerking die ondernemers helpt voorbereid te zijn op de juridische uitdagingen van morgen. Thera Adam van Straaten, partner bij Eversheds Sutherland zegt hierover: “Rotterdam is een stad van doeners. Hier wordt niet alleen gedacht, maar vooral gehandeld. Wij willen daar middenin staan om ondernemers vooruit te helpen met de juiste juridische inzichten en strategisch advies.”

Belangrijke juridische thema’s vragen om aandacht. Digitalisering en AI veranderen niet alleen bedrijfsprocessen, maar brengen ook nieuwe juridische vraagstukken met zich mee. Robert Santifort: “AI en technologie bieden enorme kansen, maar de wetgeving ontwikkelt zich razendsnel. Ondernemers moeten voorbereid zijn op wat komen gaat,” waarschuwt Santifort. ESG-wetgeving wordt steeds strenger, waardoor duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen niet langer een optie is, maar een noodzaak.

Denken vanuit strategie
Thera Adam van Straaten vult aan: “Onze rol als juridische partner gaat verder dan het oplossen van problemen. Wij denken proactief mee over strategieën die bedrijven niet alleen beschermen, maar ook laten groeien in een steeds complexere markt.”

Onze boodschap aan ondernemers? Blijf vooruitkijken. “Regelgeving wordt niet minder, integendeel. Wie zich nu goed voorbereidt, kan dat in zijn voordeel laten werken,” zegt Thera Adam van Straaten. De wereld verandert snel, en wie juridisch goed voorbereid is, blijft altijd een stap voor. Wij kijken ernaar uit om samen met VNO-NCW Regio Rotterdam een waardevolle bijdrage te leveren aan het ondernemersklimaat in deze bruisende regio.

Heeft u vragen of wilt u sparren over juridische uitdagingen? Wij staan voor u klaar. Laten we samen bouwen aan een sterk en toekomstbestendig Rotterdam!

De krapte op de arbeidsmarkt, generatieverschillen en de impact van digitalisering zorgen voor een ingrijpende transformatie van de manier waarop bedrijven met medewerkers omgaan. Het HRM Expert Netwerk speelt hierin een cruciale rol door ondernemers en HR-professionals samen te brengen om kennis te delen en strategieën te ontwikkelen voor een toekomstbestendige arbeidsmarkt.

Volgens Monique de Koning, directeur bij Van Ede & Partners en voorzitter van het HRM Expert Netwerk, is samenwerking essentieel. “Je ziet vaak dat dezelfde vraagstukken spelen bij totaal verschillende organisaties. Arbeidsmarktproblematiek, generatieverschillen en de concurrentiestrijd om talent raken elk bedrijf. Door informatie uit te wisselen en gezamenlijk te zoeken naar oplossingen, kunnen we hier veel sterker in staan.”

Samenwerking als sleutel tot succes
Het HRM Expert Netwerk is een platform waar organisaties zoals Erasmus Universiteit, Shell, Stedin, IHC en gemeente Rotterdam zich inzetten om actuele HRM-uitdagingen te bespreken en aan te pakken.

De Koning benadrukt het belang van samenwerking: “Binnen ons netwerk verbinden we HR-professionals uit diverse sectoren, omdat veel uitdagingen niet sector gebonden zijn. We kunnen veel leren van elkaars aanpak en successen.”

Voor 2025 ligt de focus op vraagstukken als duurzame inzetbaarheid, inclusiviteit en de balans tussen sociale en technologische innovatie. Ook thema’s als medezeggenschap, werkgeluk en de invloed van digitalisering op HRM blijven centraal staan. “De wendbaarheid, weerbaarheid en vitaliteit van medewerkers bepalen de toekomstbestendigheid van ondernemingen,” aldus De Koning.

Actieve rol in beleidsvorming
Naast kennisdeling speelt het HRM Expert Netwerk ook een rol in de beleidsvorming op regionaal en nationaal niveau. De Koning legt uit: “We behartigen ondernemersbelangen op het gebied van HRM en zijn vertegenwoordigd bij thema’s zoals pensioenwetgeving, regelgeving rondom flexibele contracten en de verplichte AOV. Het is belangrijk dat ondernemers hun stem laten horen, zodat beleid beter aansluit op de praktijk.”

‘Alleen ga je sneller, maar samen kom je verder’
Het komende jaar zal het HRM Expert Netwerk bijeenkomsten organiseren waarin werkgevers, beleidsmakers en HR-experts gezamenlijk de toekomst van werk bespreken. “Hoe gaan we het werk van de toekomst verdelen? Hoe zorgen we ervoor dat medewerkers duurzaam inzetbaar blijven? Dit zijn de vragen waar we samen antwoorden op zoeken,” zegt De Koning.

Met deze aanpak hoopt het HRM Expert Netwerk bedrijven te helpen om zich voor te bereiden op de toekomst. “Aandacht is het nieuwe goud,” besluit De Koning. “Als we blijven investeren in de mensen die onze economie draaiende houden, winnen we allemaal.”

De zorgsector staat voor grote uitdagingen: vergrijzing, stijgende gezondheidsvragen en een toenemende druk op zorginstellingen. Zorgpower is een platform waar bestuurders en managers uit de zorg en het bedrijfsleven elkaar ontmoeten en zich inzetten om die problemen gezamenlijk aan te pakken.

Volgens Gert-Jan Lammens, voorzitter van Zorgpower en vicevoorzitter van VNO-NCW Regio Rotterdam, is het tijd dat werkgevers zich actiever inzetten voor de vitaliteit van hun medewerkers. “Vitaliteit van bedrijven hangt in toenemende mate af van de vitaliteit van mensen,” stelt hij. “Werkgevers doen er verstandig aan om naast economische drijfveren, ook sociale impact te willen maken.”

Werkgevers en zorg samen aan zet
De missie van Zorgpower is helder: door samenwerking tussen het bedrijfsleven en de zorgsector kunnen beide werelden profiteren. De focus ligt op het delen van kennis en ervaringen, het zoeken naar innovatieve oplossingen en het verminderen van de druk op de zorg. Lammens benadrukt dat het noodzakelijk is om preventie hoger op de agenda te zetten.

“Veel werkgevers realiseren zich bijvoorbeeld niet dat 18% van het ziekteverzuim te relateren is aan mantelzorg. Door hier open over te praten en ondersteuning te bieden, kunnen bedrijven veel ziekteverzuim voorkomen.”

Langzame verandering, grote impact
Toch gaat de verandering niet van de ene op de andere dag. “De kosten gaan vaak voor de baten uit,” erkent Lammens. “In economisch onzekere tijden is er minder ruimte voor sociaal-economische keuzes, maar we moeten werkgevers blijven inspireren en informeren.” Zorgpower speelt hierin een cruciale rol door goede voorbeelden te delen en werkgevers te ondersteunen bij het maken van duurzame keuzes.

“In mijn dagelijks werk als directeur-bestuurder bij Rotterdam Sportsupport ben ik dagelijks bezig met het ondersteunen van vrijwilligers van de 350 Rotterdamse sportverenigingen,” voegt Lammens toe.

“Vrijwillige inzet voor een ander werkt twee kanten op. Je bent niet alleen van betekenis voor je omgeving, maar werkt daarmee indirect aan je eigenwaarde. Het geeft voldoening om via de lijn van VNO-NCW het belang van vitaliteit te koppelen aan goed werkgeverschap en toekomstbestendig ondernemen. Daarnaast heb ik er veel mooie nieuwe mensen door leren kennen, wat mij een ‘rijker’ mens maakt.”

Toekomstbestendig ondernemen
Voor de komende jaren wil Zorgpower werkgevers helpen om vitaliteit structureel op de agenda te zetten. Door samen te werken met organisaties als Erasmus MC, Maasstad Ziekenhuis, Aafje en Senior service hoopt Zorgpower de brug tussen zorg en bedrijfsleven verder te verstevigen.

“Gezonde medewerkers betekenen gezonde bedrijven,” aldus Lammens. “Dat vraagt om een stevige verbinding tussen de zorgsector, het sociale domein en het bedrijfsleven.”

Met dit initiatief hoopt Zorgpower niet alleen de druk op de zorg te verlagen, maar ook een gezondere en productievere samenleving te bevorderen. “Investeren in vitaliteit loont,” besluit Lammens. “En dat is iets waar iedereen bij wint.”

Cybercriminaliteit groeit explosief, en bedrijven die niet snel handelen, lopen niet alleen risico, maar verliezen ook hun concurrentiepositie. Dat stelt Dave Maasland, bestuurslid van VNO-NCW Regio Rotterdam. Vanuit zijn portefeuille Digitale Cyberweerbaarheid pleit hij voor een radicale omslag in hoe bedrijven omgaan met cybersecurity.

“Veel ondernemers zien digitale weerbaarheid nog als een last, terwijl het juist een kans is om te groeien en concurrerend te blijven,” benadrukt Maasland. “NIS2, de nieuwe Europese richtlijn, wordt vaak gezien als een verplichting, maar slimme bedrijven gebruiken het als strategisch voordeel.”

Binnen zijn portefeuille richt hij zich op drie speerpunten: bewustwording, bestuurlijke verantwoordelijkheid en samenwerking. “De complexiteit rondom cyberveiligheid mag geen reden zijn om af te wachten. Wie nu niet investeert in digitale weerbaarheid, kan straks de prijs betalen.”

Cybersecurity als DNA in je bedrijf
Om dit te realiseren zet VNO-NCW in op netwerksamenwerking, trainingen en praktische tools. “We helpen bedrijven niet alleen met compliance, maar ook met een mindset-shift: cybersecurity moet verankerd worden in het DNA van de onderneming.”

Zijn boodschap aan ondernemers is duidelijk: “Blijf niet stilstaan. Dit is hét moment om cybersecurity als groeimotor te zien in plaats van als hindernis. Ondernemers die vandaag investeren in digitale weerbaarheid, zijn de winnaars van morgen.”

Naadloos sluit de Kunsthallezing van Marlies Dekkers aan op de tentoonstelling DIVA in de Kunsthal. De jaarlijkse lezing gaat dit jaar over vrouwelijk ondernemerschap en feminisme, terwijl DIVA de vrouwelijke creativiteit en het grensverleggende vermogen eert.

Foto’s door Mirjam Lems

Marianne Splint, algemeen directeur Kunsthal Rotterdam:
“We zijn een echt Rotterdams instituut, divers, verrassend en tentoonstellingen van hoge kwaliteit voor een groot publiek. We zijn blij met 300.000 bezoekers per jaar. Ondanks ons grote eigen verdienmodel, hebben we ook partnerschappen nodig, zoals gemeente Rotterdam en daarbij zijn ook ondernemers cruciaal.”

Mai Elmar, voorzitter VNO-NCW regio Rotterdam:
“Creativiteit heeft alles met ondernemerschap te maken. Hard werken – ondernemen – is mooi, geeft inspiratie en kan ons ver brengen. De kracht ervan is om lef te tonen en leiding te nemen daar zit ook kwetsbaarheid én kracht in. Beide elementen vinden we terug in de prachtige tentoonstelling over Diva’s en Divo’s. Het heeft te maken met kunst, creativiteit, ondernemerschap, doorzettingsvermogen en kwetsbaarheid. Kunst en cultuur is belangrijker dan ooit. Creativiteit, het anders dan anders durven denken, zou weleens in samenwerking tot goede oplossingen kunnen leiden. En die zijn broodnodig. We moeten realistisch zijn en zien dat er veel inzet en samenwerking nodig is om verder te komen. Samenwerken is een werkwoord. Laten we elkaar in die kracht nog beter vinden.”

Marlies Dekkers, succesvolle ondernemer en ontwerper. Ze ontwerpt al 32 jaar vernieuwende lingerie en badmode voor en door de vrouw:
“Mijn werk gaat over diva’s, mijn motto en oproep aan vrouwen was en is: ‘Dare to dream, dare to grow, dare to be’ met als doel om vrouwen met meer zelfvertrouwen naar zichzelf te laten kijken. Evenwel, ben ik nu een vrouw in de war en dat licht ik graag zo toe. Mijn werk gaat juist over diva’s, elke dag zet ik me in om vrouwen meer kansen te geven, met gelijke rechten. Opdat vrouwen kunnen ondernemen, in hun kracht staan en actief bijdragen aan de vormgeving van onze samenleving. Dat is mijn hart, mijn passie, mijn leven. Maar we zijn ook ondernemers. We leven in een samenleving die steeds technocratischer en bureaucratischer is geworden, waardoor we verstikt lijken in ESG-regels. De E van Environment, de S van Social en de G van Governance hebben ons in een bijna wurggreep, hoe is dit ontstaan en waar zijn we nou zo uit de bocht gevlogen?

Er zijn vier feministische golven die leiden tot waar we nu staan, elke golf heeft trouwens wel lingerie als symbool. De eerste golf, met het bannen van het korset als symbool, ging om de strijd voor basisrechten, zoals stemrecht en toegang tot onderwijs voor vrouwen. De tweede golf vanaf de jaren ’60 zorgde voor een radicale omslag in vrouwenrechten: persoonlijke vrijheid – dolle mina’s en baas in eigen buik -, recht op zelfbeschikking, seksuele autonomie en gelijkheid op de werkvloer. En niet te vergeten de komst van anticonceptie dat heel veel veranderde. Het tuinpak, het korte kapsel, de androgyne kledingstijl, minimalistische make-up zijn voorbeelden van deze tijd. Vrouwen gingen zich afzetten tegen het vrouw-zijn om zich af te zetten tegen mannen. Traditionele rollen werden ter discussie gesteld, de BH werd verbrand. Vrouwen begonnen hun traditionele idee over vrouwelijkheid te herzien en experimenteerden met mode als middel van zelfexpressie.

De derde golf, vanaf de jaren 90, ging een stap verder door diversiteit, zelfexpressie, seksuele vrijheid en interseksualiteit centraal te stellen. Deze generatie – mijn generatie – wil niet alleen politieke verandering, maar een herdefinitie van de identiteit van vrouwelijkheid. De nadruk op culturele identiteit. Interseksualiteit en seksualiteit werd als bron van kracht gezien. Dat is in mijn werk! Vrouwen konden zelf beslissen hoe ze hun lichaam wilden presenteren en gebruiken. Madonna werd een voorbeeld van female empowerment. Symbool voor deze tijd is bijvoorbeeld het Jean Paul Gaultier-korset met die puntige BH. Ik kon in die tijd als ontwerper met een wit vel gaan schetsen.

De vierde huidige golf: vanaf 2012, ligt de focus op de hervorming van de machtsstructuur, diversiteit, consent, online activisme, aandacht voor seksueel geweld en grensoverschrijdend gedrag. Vrouwen begonnen online massaal ervaringen te delen over seksueel geweld en discriminatie, wat leidde tot wereldwijde bewustwording. Hier komt het onze bedrijven binnen. Bijvoorbeeld het agglomeraat Victoria’s Secret zweeft nu aan de afgrond omdat dit lingeriemerk werd gelinkt aan de zaak-Epstein De #Metoo-beweging zorgde voor ontslag van machtige mannen, hervormingen binnen bedrijfsstructuren en een nieuwe nadruk op het belang van consent en veiligheid op de werkvloer.

Grote bedrijven, instellingen en overheidsorganisaties worden onder druk gezet om transparant te zijn over hun beleid rond seksuele intimidatie en diversiteit. Merken, bedrijven en mediaplatforms worden steeds vaker aangesproken op hun gebrek aan diversiteit. Vanuit deze stroming mogen mannen (androgeen dan wel transgender red.) vrouwenpaskamers in, deelnemen aan vrouwensport en hebben ze toegang tot vrouwengevangenissen. Vanuit deze genderfluïde, gendergelijkheid, is gender is een sociaal construct. Voorstander van genderinclusiviteit zien dit als een overwinning, terwijl tegenstanders spreken van competitievervalsing.

Hier raak ik in de war. Ik vind deze golf gekaapt door de politiek en te radicaal. Het staat nu op heel gespannen voet met vrijheid en excelleren. Door ver doorgevoerde gelijkheid is deze activistisch geworden. Als jij nu in de bedrijfsvoering zegt: ‘Ja maar dat zeg je omdat ik vrouw ben’, zijn we uitgepraat. Het is toch op z’n minst frappant dat juist Trump hiertoe een decreet tekent (er zijn twee genders: man en vrouw; red). Het is van de zotte dat de feministische beweging zo is toegegroeid dat uitgerekend Trump, waarvan wij dachten dat hij de grote vijand was, voor ons opkomt? Omdat we kennelijk zelf niet goed voor onszelf zijn opgekomen.

Vermoedelijk wordt de vijfde golf een soort conservatieve tegenstroom, dat vrouwen tegen de pil zijn, veel kinderen krijgen, anti-woke worden en heel vrouwelijk worden. Maar of dat doorzet, weet ik niet. Ik ben al veel vrouwelijker gaan ontwerpen. Maar voor mijn werk kan ik niet té ver vooruit kijken. Als je te ver vooruit gaat, dan heb je intussen de continu veranderende tijd niet goed gemonitord. ”

 

 

 

 

 

 

 

 

Quote van Olivia Rollmann (23), jongste bezoeker van de lezing:
“Als jonge vrouw, opgroeiend in de matrix van de 21e eeuw, bezocht ik vandaag de Kunsthal en haar expositie DIVA, welke je meeneemt in de strijd die vrouwen voor ons hebben moeten overwinnen om ons in onze kracht te laten staan. De expositie viert de creativiteit, de extravagantie van vrouwen, de evolutie van vrouwelijke vormen, maar bovendien wat er achter de borduurring, corsetten, achter de veren van de pauw schuilt. Namelijk een strijd om onszelf te laten zien zoals we zijn. Marlies Dekkers introduceerde de expositie en met haar expertise en ervaring werd me op een rappe, duidelijke en emotionerende manier verteld waarom ik als vrouw vandaag mijn veren kan laten zien zoals ik ze heb. Ook liet ze me nadenken. Over hoe online activisme werkt, over hoeveel woorden er worden gebruikt op het internet, over de betekenis van woke zijn en over cancel-culture. In de tijd van vandaag zijn er veel woorden, zoveel dat we er computers voor in de woestijn neerzetten. Woorden zijn goed, maar daden ook, zoals in de allereerste feministische stroming de protest slagzin. In de overdadigheid van het internet moeten we niet vergeten wat de rode draad was. Ik ben dankbaar voor het rode kant in mijn BH, dankbaar voor het dragen van mijn veren. Laten we ze van iedereen vieren, verder vliegen, en verder dansen en zingen. Dat is de rode daad. Dat is de DIVA in ons.”