Hét ondernemersnetwerk in de Randstad
VNO-NCW WEST  >  Lobby  >  Cultuur  >  

Skip Navigation LinksStart

Culturele organisaties ondernemend

Op initiatief van VNO-NCW Den Haag, de gemeente Den Haag, de Rabobank Den Haag en culturele organisaties is het project Culturele Business Case opgezet. Het project is geboren uit de gedachte dat culturele instellingen ondernemend moeten worden.

Lobbynieuws
Besmet!

​Uitgesteld door datgene waarvoor ze had willen waarschuwen. De tentoonstelling Besmet! wordt op 16 juli dan toch geopend door koning Willem-Alexander. Amito Haarhuis, directeur van Rijksmuseum Boerhaave en lid van VNO-NCW Rijnland, over de gevolgen van het coronavirus, de aanpassingen aan de tentoonstelling en de waarde van de collectie in de strijd tegen de pandemie. 

lees meer
Vrijdag 3 Juli 2020

Uitgesteld door datgene waarvoor ze had willen waarschuwen. De tentoonstelling Besmet! wordt op 16 juli dan toch geopend door koning Willem-Alexander. Amito Haarhuis, directeur van Rijksmuseum Boerhaave en lid van VNO-NCW Rijnland, over de gevolgen van het coronavirus voor zijn museum, de noodzakelijke aanpassingen aan de tentoonstelling en de grote waarde van de collectie in de strijd tegen de pandemie, ook zonder bezoekend publiek. 


Tekst: Pieter van der Meulen

Twee jaar geleden, lang voordat iemand had gehoord van het coronavirus, begon Rijksmuseum Boerhaave met de voorbereidingen van de tentoonstelling Besmet!. Een expositie over de gevaren van een pandemie die altijd op de loer ligt. Vlak voordat tentoonstelling de deuren zou openen, werd zij ingehaald door de actualiteit. “Leidend zou de uitbraak van ‘ziekte X’ zijn, de nog onbekende ziekte die sinds een paar jaar op de lijstjes van het WHO stond en waarop landen over de wereld ten alle tijden bedacht moesten blijven,” vertelt Haarhuis. “Inmiddels heeft ziekte X een naam gekregen met COVID-19 of het coronavirus. Wij moesten op 13 maart ook noodgedwongen de deuren sluiten, juist door datgene waarover onze tentoonstelling zou gaan. Het belang van de tentoonstelling werd onderstreept. We zijn direct aan de slag om het coronavirus een plek te geven en hebben relevante collectiestukken opgezocht. Hoewel het een heftige en onzekere periode was, heeft het ons ook gestimuleerd tot innovatieve en creatieve oplossingen.”

‘Ziekte X heeft met het coronavirus een naam gekregen’

Verleden helpt heden
Meest opmerkelijk is volgens Haarhuis zijn onwaarschijnlijke samenwerking met Gerwin Smit​, universitair docent aan de TU Delft. Smit vond in de collectie van Rijksmuseum Boerhaave de ‘East-Radcliffe positive-negative respirator’, een Engels beademingsapparaat uit de jaren zestig. Haarhuis gaf het apparaat mee aan Smit, die het gebruikte als inspiratiebron voor een mechanisch beademingsapparaat dat bestaat uit makkelijk verkrijgbare onderdelen. “Bijzonder is dat het zonder enige elektronica kan functioneren, waardoor het niet afhankelijk is van onderdelen uit China. Die waren ook in de jaren zestig moeilijk te verkrijgen” aldus Haarhuis. “Zo kan het helpen bij acute tekorten in ons eigen zorgsysteem, maar het is ook een uitkomst voor landen die niet de middelen hebben om de modernste beademingsapparaten aan te schaffen. Het is een prachtig voorbeeld van inspiratie uit het verleden voor hedendaagse vraagstukken. Het oude apparaat, de ‘East-Radcliffe positive-negative respirator’, krijgt natuurlijk een plekje in de tentoonstelling.”

“Ons plan voor de toekomst was al om onze tentoonstellingen nog meer te verbinden met de actualiteit. Een belangrijk deel van Besmet! gaat over vaccinatie. De basis van onze kennis daarover komt van melkmeisjes die minder ontvankelijk bleken voor de pokken. Het bleek dat zij de mildere vorm van de koepokken kregen, en hierdoor is de wetenschap in staat geweest om de menselijke pokken uit te bannen. De geschiedenis verbinden met de actualiteit is niet alleen bijzonder interessant, het kan ook tot cruciale inzichten en innovaties leiden.”

‘Een collectiestuk uit het museum diende als inspiratiebron voor een mechanisch beademingsapparaat, bestaande uit makkelijk verkrijgbare onderdelen’

Innovatie
“Oorspronkelijk hadden we een topjaar gepland waarin we 125.000 bezoekers wilden aantrekken. En de eerste twee maanden zagen er supergoed uit. Maar onze vliegende start is hard de kop ingedrukt door corona. We hebben gebruik kunnen maken van een deel van de bekende 300 miljoen die beschikbaar is gesteld voor de culturele sector. Daardoor duiken we iets minder in de min, maar dat we verliezen lijden is evident. Voor kleine en regionale musea is de pijn nog veel groter, die hebben echt nog meer steun nodig. Gelukkig zijn we sinds 1 juni weer open. De eerste weken hebben we ongeveer dertig procent van de gebruikelijke bezoekers ontvangen. Normaal gesproken doen we ook schoolgroepen, dat doen we voorlopig niet. Als Besmet! eenmaal open is verwachten we wel weer dat het bezoekersaantal zal toenemen. Het museum is volledig coronaproof, met strikt eenrichtingsverkeer, online kaartverkoop en time slots waarop bezoekers zich moeten inschrijven. Ondanks het kleinere bezoekersaantal willen we toch zoveel mogelijk mensen bereiken. We zijn online zeer actief geweest, op sociale media en hebben een podcastserie gelanceerd. De eerste aflevering is net verschenen. De tweede staat op de rol en gaat over de zoektocht naar een vaccin, zeer actueel natuurlijk. Deze crisis heeft ons ook gedwongen met een innovatieve blik naar onszelf te kijken.”
Lobbynieuws
Troost door muziek

​“Een dame deed het raampje open en zei dat dit het eerste contact was dat ze deze week had. Juist nu moeten we steun bieden aan mensen die het moeilijk hebben.” Door de coronacrisis zijn alle concerten en optredens geannuleerd voor Merel Huizinga.  Desondanks brengt ze met muziek troost aan de mensen die dit het hardst nodig hebben.   

lees meer
Woensdag 1 April 2020

“Een dame deed het raampje open en zei dat dit het eerste contact was dat ze deze week had. Juist nu moeten we steun bieden aan mensen die het moeilijk hebben.” Door de coronacrisis zijn alle concerten en optredens geannuleerd voor Merel Huizinga, oprichter van Stichting Philomela en lid van VNO-NCW West. Desondanks brengt de Amsterdammer van het jaar met muziek troost en vreugde aan de mensen die dit het hardst nodig hebben.  


Tekst: Pieter van der Meulen

“Normaal gesproken geven we concerten bij zorginstellingen binnen. We geven knuffelconcerten met dieren, laten scholieren kennis maken met klassieke muziek en hebben een koor waarin vluchtelingen, expats en Amsterdammers samen zingen. Muziek verbindt en maakt dingen los in mensen. Sommige ouderen worden teruggebracht naar vroeger, herinneren zich weer dingen uit hun leven. Dat biedt zoveel troost, vreugde en schoonheid. Vanwege corona mogen we nu niet meer naar binnen om optredens te verzorgen, maar het is ondenkbaar om nu stil te gaan zitten. Eenzaamheid raakt ontzettend veel mensen, vooral ouderen. Door het coronavirus wordt dat enorm versterkt. We willen deze mensen een hart onder de riem steken.”

‘Ook al moet het buiten in de kou, wij laten mensen niet in de kou staan’

In de kou
Dus ging Huizinga in gesprek met zorginstellingen om te kijken of er niet andere mogelijkheden zijn om toch te kunnen blijven optreden. “Voor de directies is natuurlijk ook veel onduidelijk, maar wij wilden aan de slag. Als ondernemer ben ik gewend om dingen te doen. We zijn maar gewoon begonnen met zingen vanaf de straat, op veilige afstand. Ook al moet het buiten in de kou, wij laten mensen niet in de kou staan. Dat werd zo positief ontvangen door bewoners achter de ramen en vanaf balkons dat we hebben besloten ermee door te gaan. We zijn druk op zoek naar fondsen of andere manier om financiering hiervoor te krijgen. We hebben een crowdfunding actie opgezet en roepen iedereen op ons te steunen. Ondernemers zijn, net als ik heel creatief en blinken uit in doorzettingsvermogen. We hebben het allemaal moeilijk en iedereen moet zich aanpassen. Toch worden gesteund vanaf verschillende kanten, dat vind ik hartverwarmend.”
De crowdfundingactie loopt vanaf 20 maart. Inmiddels is al ruim 2500 euro opgehaald. Steun ook stichting Philomela. 

Klappen voor cultuur
“Als musici op eigen houtje gratis muziek willen maken, is dat hun keuze. Als stichting vind ik niet dat ik het van ze kan vragen. Organisaties die dit wel doen, vind ik niet het juiste signaal afgeven. Voor musici valt nu alles stil, velen hebben nul komma nul inkomen. Dat geldt eigenlijk voor de hele culturele sector, die de afgelopen jaren toch al ontzettend veel klappen heeft opgevangen. Ik denk niet dat mensen zonder cultuur kunnen. Mijn voorvader Johan Huizinga, Nederlands meest bekende historicus, zei het al in zijn boek ‘In de schaduwen van morgen’: ‘Willen we cultuur behouden, moeten we cultuur blijven scheppen.’ Bij alle grote gebeurtenissen, of dat trouwen is of begrafenissen, vallen we terug op muziek. Cultuur is het fundament van onze beschaving, dat kun je niet zomaar wegbezuinigen. En in deze onwerkelijke tijd hebben we het ook keihard nodig.”

‘Mensen die meeklappen, meedeinen of duimen omhoog doen, dat is pas erkenning’

Amsterdammer van het jaar 
In februari dit jaar werd Huizinga overtuigend gekozen tot Amsterdammer van het jaar. Uit handen van burgemeester Femke Halsema ontving zij de prijs. “Een enorme eer natuurlijk. Erkenning voor mijzelf maar vooral ook voor de stichting en alle betrokkenen die keihard werken. Ik wilde de bekendheid ook gebruiken om meer financiering te krijgen, zodat we nog meer projecten konden oppakken, maar corona heeft daar nu een dikke streep door gezet. Maar ik zit niet bij de pakken neer, dat is juist waardoor we met de stichting Amsterdammer van het jaar zijn geworden. Door muziek vanaf de straat te maken kunnen we nog steeds mensen bereiken. Ouderen vinden het geweldig. Mensen die meeklappen, meedeinen of duimen omhoog doen, dat is pas erkenning. Een dame die haar raampje open deed en zei dat dit het eerste contact was dat zij deze week had. Hartverscheurend, maar des te belangrijker. Een man die helemaal afgesloten was en ineens weer opbloeide en Avé Maria ging zingen. AT5 heeft er opnames van gemaakt. Geweldig om te zien en ik denk onmisbaar in deze tijd.” 

Lees meer over stichting Philomela 
Bekijk de video​ met Merel Huizinga​ (0.51 min)
Lobbynieuws
Kunst als digitale innovatie

​Welke impact heeft technologie op organisaties, het individu, het ecosysteem en de maatschappij? Dat is de vraag op de bijeenkomst van VNO-NCW Regio Rotterdam en de Kunsthal. ‘We moeten investeren in digitalisering in het onderwijs en werknemers moeten blijvend leren.’ 

lees meer
Dinsdag 28 Maart 2017

Welke impact heeft technologie op organisaties, het individu, het ecosysteem en de maatschappij? Dat is de vraag op de inspirerende bijeenkomst bij VNO-NCW Regio Rotterdam en de Kunsthal. ‘Nederland heeft een goede positie. We moeten investeren in digitalisering in het onderwijs en werknemers moeten blijvend leren.’

Door Merijn van Grieken

Meer dan trots is Emily Ansenk, directeur van de Kunsthal Rotterdam, op de indrukwekkende post-internet art expositie Human/Digital: a symbiotic love affair. De 30 kunstwerken – van fotografie tot videokunst en van websites tot installaties – van internationale kunstenaars geven een beeld op de kunst van nu. Of je nu op virtuele expeditie gaat in de Himalaya of kijkt naar een extatische viering van videospelletjes. Het is gemaakt in het internettijdperk.

‘In de museumwereld is digitale kunst nog niet echt geland. Maar deze kunst, mogelijk gemaakt door digitale technologie, ontwikkelt zich in razendsnel tempo’, zegt Ansenk voorafgaand aan het bezoek aan de tentoonstelling. ‘Die gaat over onze digitale wereld en hoe we ons daartoe verhouden. Het laat de impact zien van de computer, het internet en nieuwe digitale technologieën op hedendaagse kunstenaars.’

Digitale transformatie
Bij Microsoft gaan, net als bij de Kunsthal, innovatie en inspiratie hand in hand om Nederland zich te laten ontwikkelen als icoon van digitale transformatie. En alle ingrediënten daarvoor zijn aanwezig, zegt Ernst-Jan Stigter, CEO van Microsoft Nederland en bestuurslid branchevereniging Nederland ICT. Hij werkt al 17 jaar bij ‘de grootste startup van de wereld’, waarvan de laatste 7 jaar in het buitenland.

Nederland heeft alles in huis voor die transformatie. ‘Nederland heeft een mooie strategische geografische ligging. We staan in de Top-10 van de global competitiveness index, de matter readiness index (de mate waarop technologie in bedrijfsvoering wordt benut) en de populatie die in de technologie werkt. Ook de breedbandpenetratie is hoog: er is geen huis zonder breedband. We zitten in Nederland op rozen’, vindt de CEO van Microsoft.

Onderwijs is niet klaar
‘Maar toch’, vervolgt hij, ‘als we onze kinderen vragen wat ze willen worden, zeggen ze piloot, brandweerman en arts. In een wereld die steeds digitaler wordt, waarbij de explosie van devices en data alleen maar toeneemt, veranderen banen naar vloggers, gamedesigners en crime scene investigators. De groei van onze digitale economie van 8 procent levert heel veel banen op. Het verschil tussen vraag en aanbod op de digitale arbeidsmarkt is groeiende en daar maak ik me grote zorgen over’, aldus de CEO van Microsoft.

Zijn grootste zorg is wel het huidige onderwijs dat jongeren onvoldoende voorbereid op die digitale economie. ‘Het onderwijs is te conservatief georiënteerd. Als ik zie wat er wordt onderwezen aan onze kinderen, sluit dit niet aan bij hun toekomst. En de trein dendert door. Als wij als Nederland niet snel investeren in de integratie van digitaal in het onderwijs raken we achterop’, waarschuwt de CEO van Microsoft.

Nederland moet structureel en flink investeren in digitale geletterdheid zoals computational thinking, ICT-basisvaardigheden, mediawijsheid en informatievaardigheden, stelt de topman. ‘Onze digitale wereld vraagt om andere skills dan alleen het hebben van cognitieve kennis. Ook bij werknemers. Het gaat om verbindingen leggen, samenwerken met anderen en om je leven lang bereid zijn om te blijven leren. Ook in het werk. We moeten aan de bak voor onze eigen toekomst.’ 

Fotoreportage​

Tevreden?

Tijdens de netwerkborrel van VNO-NCW Regio Rotterdam konden de aanwezigen bij de ‘Tevredenheidssokkel’ hun mening geven over de bijeenkomst. Met de pilot, mogelijk gemaakt door ons lid Vladimir Voû​te van Satius, wil VNO-NCW Regio Rotterdam nog beter inspelen op de wensen en de bijeenkomsten verder verbeteren. Er komt een terugkoppeling van deze pilot.

 
Lobbypunten