Metropoolregio Amsterdam 10 december 2025
VNO-NCW West zet zich in onze regio in voor een goed vestigings- en ondernemersklimaat. Essentiële voorwaarden daarvoor zijn voldoende betaalbare woningen, ruimte voor economie en een goede bereikbaarheid. Dit vraagt niet alleen om korte termijn actie, bijvoorbeeld om woningbouw vlot te trekken, maar juist ook om een lange termijn visie op de ontwikkeling van infrastructuur in Nederland.
Het kabinet heeft eind 2024 opdracht gegeven om een langetermijnperspectief en uitvoeringsstrategie voor de bereikbaarheid van een veranderend Nederland op te stellen. Dat perspectief heeft met name aandacht voor woningbouw, economie en mobiliteit.
‘De infrastructuur in Nederland vormt de ruggengraat van onze samenleving. Het is een randvoorwaarde voor woningbouw, onze weerbaarheid en economische ontwikkeling’, zo stelt het kabinet zeer terecht vast. Hier is VNO-NCW West het eens met het kabinet.
Vier aanbevelingen voor de toekomst
In een brief van 17 oktober 2025 stuurden de demissionaire ministers Tieman (IenW) en Keijzer (VRO) de resultaten en vier belangrijkste aanbevelingen aan de Tweede Kamer:
- Werk vanuit een langetermijnperspectief dat zekerheid biedt en houdt hier aan vast
- Maak keuzes voor voldoende structurele uitvoeringscapaciteit en zet in op productiviteitsgroei
- Verken mogelijkheden om het proces van opstart en beheersing van structuurversterkende projecten te verbeteren
- Zorg voor voldoende middelen in een realistisch kasritme en voorkom incidentele budgetten
Ruimtelijke keuzes richting 2050
In de Ontwerp Nota Ruimte, die op 26 september jl. verscheen, wordt verder richting gegeven aan de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland richting 2050. De ruimte is schaars en we moeten dus slimme keuzes maken en functies – daar waar mogelijk – combineren. VNO-NCW West is blij dat daarbij de principes van nabijheid van wonen, werken en voorzieningen, meervoudig ruimtegebruik en het voorkomen in plaats van creëren van nieuwe mobiliteit als uitgangspunten zijn genomen. De afgelopen jaren is er nauwelijks geld en capaciteit geweest om nieuwe infrastructuur aan te leggen. De aandacht is vooral uitgegaan naar het vervangen en renoveren van bestaande infra. Wat hard nodig is, maar met een groeiende bevolking en economie moet ook de capaciteit van het wegennet, spoor en fietsinfra worden uitgebreid. Anders loopt onze regio vast en missen we economische kansen.
Het is dus goed dat er naast een ruimtelijke strategie nu ook weer aandacht is voor structurele en langjarig afgestemde keuzes, programmering en bekostiging van infrastructuur. Alleen d.m.v. een voorspelbare langetermijnkoers kunnen andere overheden en marktpartijen zich voorbereiden en investeren. Er wordt daarbij aan de voorkant duidelijkheid gecreëerd over de benodigde structuurversterkende projecten voor de komende 20 jaar en de beschikbare budgetten.
Structurele ophoging Mobiliteitsfonds
Als mogelijkheid wordt de structurele ophoging van het Mobiliteitsfonds genoemd. Met een ophoging van € 1 miljard in 2031, oplopend naar € 2,5 miljard in 2050, kan € 35 tot € 50 miljard extra worden gereserveerd. Deze ophoging zorgt vanaf 2030 voor een stabiel beschikbaar jaarlijks totaalbudget van circa € 11 tot € 12 miljard binnen het Mobiliteitsfonds. Dit is belangrijk voor de markt, zij kunnen zich voorbereiden en hierop inspelen.
Tegelijkertijd blijft het nodig om op de korte en middellange termijn in te blijven zetten op een goede ontsluiting van woningbouw. Op 10 november stuurde het demissionaire kabinet een brief aan de Tweede Kamer met de verdeling van het geld voor infrastructuur in grootschalige woningbouwgebieden die bijdragen aan de realisatie van 128.000 woningen én de verdeling van geld voor Woningbouw op Korte Termijn (WoKT) die bijdragen aan de realisatie van ruim 145.900 woningen. Naast de € 2,5 miljard uit het regeerprogramma voor het via het Mobiliteitsfonds is er ook via de begroting van VRO € 877 miljoen beschikbaar voor het aanjagen van grootschalige woningbouwgebieden.
Grote investeringen in onze regio
Onze regio is goed bedeeld met o.a. investeringen in de infrastructuur bij grootschalige woningbouwgebieden zoals het CID Binckhorst van bijna € 45 miljoen, de ruim € 53 miljoen voor Haven-Stad Zaandam, een bijdrage van € 105 miljoen voor het Stationsgebied Leiden Centraal, bijna € 38 miljoen voor de vernieuwing van station Schiedam Centrum en bijna € 89 miljoen Rotterdam Oostflank/IJsselmonde. Dit is hard nodig om de woningbouw en bereikbaarheid vlot te trekken. Maar ook de economie profiteert uiteraard van een betere bereikbaarheid. Wonen en werken gaan wat ons betreft altijd hand in hand.
De WoKT middelen landen o.a. in Zuidplas (maar liefst € 131 miljoen), de OV Schaalsprong ZaanIJ Corridor in Amsterdam (ruim € 103 miljoen), de ontwikkeling van Bleizo-West in Lansingerland (ruim € 14 miljoen) en ook bijna € 14 miljoen voor de ontwikkeling van het gebied in Katwijk waar de farmaceut Eli Lily zich wil vestigen. Deze laatste ontwikkeling is een prachtig voorbeeld hoe de investeringen in de Tjalmaweg (N206), de aanleg van de Corbulotunnel in combinatie met de aanleg van een nieuwe HOV-verbinding en de enorme investeringen in Leiden Centraal leiden tot een enorme verbetering van het vestigingsklimaat in deze regio en de realisatie van grootschalige woningbouw mogelijk gaat maken.
Oproep aan een nieuw kabinet
Het is aan een nieuw kabinet om besluiten te nemen over een langjarig gerichte strategie voor programmering en bekostiging van infrastructuur. Niet alleen voor woningbouw, maar juist ook voor onze economie. Dit brengt duidelijke verwachtingen met zich mee vanuit het bedrijfsleven richting de onderhandelende partijen. Het vinden van een doorbraak op stikstof en energie is een verstandig eerste doel in de formatiefase. Haal Nederland van het stikstofslot, zodat we verder kunnen met het bouwen van huizen, de aanleg van infra en de energietransitie.
