Hét ondernemersnetwerk in de Randstad
VNO-NCW WEST  >  Nieuws

Nieuws

Machtigingen beherenMachtigingen beheren
http://www.vno-ncwwest.nl/NieuwsFoto/181219%20Van%20hartbaan%20naar%20startbaan.jpg
Van startbaan naar hartbaan
Datum: 18-12-2018
Sinds anderhalve maand is Basel in dienst bij Breman Utiliteit Rotterdam. In Syrië was hij loodgieter, maar drie jaar geleden vluchtte hij vanwege oorlogsgeweld naar Nederland. Nu is hij druk bezig een nieuw leven op te bouwen. Het werkverband bevalt goed, zowel bij werkgever als werknemer, maar het overgrote merendeel van de vluchtelingen heeft een stuk meer moeite hun weg te vinden. Hoe kunnen werkgevers, overheid en maatschappelijk instanties samen zorgen dat alle nieuwe Nederlanders de kans krijgen écht mee te doen?

 
Door Pieter van der Meulen

 
“Tuurlijk,” zegt Basel als hem gevraagd wordt of hij het naar zijn zin heeft bij Breman. “Alles is anders in Nederland. In Syrië is het hard werken en hard praten. Hier moet ik goed nadenken bij het werk, meer dan bij loodgieten. En de laatste maanden gaat het beter met de taal door het werk.” Helemaal vloeiend is zijn Nederlands nog niet, maar in gesprek met iemand, begrijpt hij naar eigen zeggen negentig procent van wat er wordt gezegd. Basel wordt bij Breman ingezet als hulpmonteur. “Hij doet voornamelijk onderhoud van werktuigbouwkundige installaties. Het onderhouden van ketels, pompen vervangen, dat soort werk. Eigenlijk gaat hij overal mee naar toe. Qua taal is er geen begeleiding meer. Als je iedere dag de taal moet spreken, pak je het vrij snel op.” Tom van Velzen, hoofd service en modificatie bij Breman, is blij met zijn nieuwe werknemer. “De tijd dat personeel komt aanvliegen bij een bedrijf als Breman is voorbij. Dus we zijn op zoek gegaan naar zij-instromers, uit alle mogelijke hoeken. We zijn benaderd door de Werkclub, die hebben een traject uitgestippeld met statushouders. Gedurende acht weken hebben 15 mensen meegedaan aan een oriënterend programma, daar hebben we twee mensen uitgekozen, waaronder Basel. Taal is soms nog een barrière, maar niet onoverkomelijk. Dat heeft nou eenmaal tijd nodig. En hij wordt geen advocaat, hij wordt monteur, daar hoef je geen geweldige spreker voor te zijn. Veel van mijn werknemers zijn dyslectisch, die kunnen geen zin normaal schrijven, maar zijn uitstekende monteurs. Dat hebben we nodig.” 

 
Duurzaam werkverband
“Onze begeleiding loopt meerjarig door en omvat ook een jobcoaching op de werkvloer. We overleggen altijd met de werkgever en proberen te kijken wat hij of zij nodig heeft.” Jaoualia Ouazizi is vestigingsmanager in Rotterdam bij de Werkclub, een sociale onderneming die nieuwe Nederlanders ondersteunt bij het helpen en houden van een baan in Nederland. De begeleiding is intensief en de doelstelling ambitieus. Zo snel mogelijk een startbaan, maar het doel is om een carrière op te zetten en toe te werken naar een zogenaamde ‘hartbaan’. “Wij staan echt voor duurzame werkverbanden. Je ziet bij andere projecten dat mensen voor een korte periode een baan krijgen en dat ze daarna weer thuis komen te zitten. Dat werkt zó demotiverend. Als je iemand daarna weer in de startblokken moet krijgen, begin je eigenlijk van voren af aan.” Oprichter van de Werkclub Leo van Loon denkt dat vluchtelingen een essentiële bijdrage kunnen leveren aan de grote vraag aan technisch geschoold personeel. “Je hoort vaak dat er een schreeuwend tekort is aan goeie mensen die het vak willen. Als er iets is wat ik heb geleerd over vluchtelingen is dat zij enorm veel overlevingsenergie hebben. Daar kunnen we als samenleving veel meer uithalen en dat begint met een inburgeringsbeleid waarbij mensen veel sneller aan de slag worden geholpen. In deze groep zitten veel handige jongens, veel meer talent dan je misschien op het eerste gezicht zou denken. Ik ben onder de indruk van deze groep. Stel je voor dat je zelf moet vluchten naar Afghanistan, om maar iets te noemen. Je spreekt de taal niet, je kent niemand. In Nederland weet ik hoe alles werkt, daar weet ik niks en werkt alles anders. Hoe ga je het dan rooien? Je hebt ontzettende overlevingskracht en doorzettingsvermogen nodig om een nieuw leven op te bouwen. Ik hoop dat werkgevers ook steeds meer gaan inzien dat we het niet over de gemiddelde bijstandsgerechtigde hebben. Vluchtelingen kunnen een wezenlijke bijdrage leveren aan onze samenleving en op de arbeidsmarkt.”

 
Land van regeltjes
“Ik kan pas iemand aannemen als hij of zij een BSN nummer heeft. Voordat een vluchteling dit krijgt, ben je minimaal twee jaar verder. Voor de tijd kan ik niks voor iemand betekenen.” Van Velzen denkt dat de asielprocedure in Nederland veel eenvoudiger vormgegeven kan worden. “Eigenlijk zou het, heel simpel gezegd, je blijft of je blijft niet moeten zijn. Dat moet zo snel mogelijk duidelijk zijn en met de mensen die blijven kan je meteen een spoor ingaan waarbij ze worden betrokken in de maatschappij. Nu komen mensen in een asielzoekerscentrum en daar laat je ze twee jaar zitten. Daar trekken ze weer met hun landgenoten op en leren ze geen woord Nederlands. Het inzetten van een langdurige route zou meer moeten gebeuren. Voor mij is de loopbaanbegeleiding niet helemaal duidelijk. Wat ik fijn zou vinden is als een bedrijf als Breman er zelf helemaal niet mee bezig zou hoeven zijn. Gelukkig verzorgt de Werkclub dit gedeelte, zonder hen zou Basel hier niet werken. Voor werkgevers is dit onbekend terrein en onbekend maakt onbemind. Ik denk dat heel veel bedrijven wel willen maar het is toch een grote stap. Het zou goed zijn om regelmatig met de Werkclub om tafel te gaan. Gewoon eens per twee, drie maanden een bakkie koffie te drinken. Beetje doornemen hoe het gaat, eventueel praten over nieuwe kandidaten. En van te voren groot praten over een gezamenlijk begeleidingsplan.” Rien van Gendt, die bij de Maatschappelijke Alliantie verantwoordelijk is voor de problematiek van vluchtelingen en migratie, geeft aan hoe belangrijk het is dat we dit soort knelpunten die zich in de praktijk voordoen, bespreken met de overheid. Het doel zou zijn om regelgeving te veranderen of ruimte te krijgen om te experimenteren.
Lees meer over de Maatschappelijke Alliantie​.

 
Toekomst
Wat de toekomst brengt voor Basel moet blijken, voorlopig is hij goed op zijn plek bij Breman. Op korte termijn vindt hij het belangrijk te blijven werken aan zijn taalvaardigheid. “Ik leer van praten met mensen, met de buren. ’s Avonds kijk ik televisie, kinderprogramma’s in het Nederlands bijvoorbeeld.” Minstens zo belangrijk als het vinden van een baan is het praktische gedeelte van een nieuw land leren kennen. “Wij besteden in ons programma veel tijd aan het vinden van de weg in stad en woonwijk,” vertelt Ouazizi. “Voor welke toeslagen komt iemand in aanmerking, wat moet je allemaal doorgeven aan de gemeente? Als je de gemeente belt, moet je eerst door een automatisch menu van vijf minuten heenkomen. Dat is behoorlijk lastig als je de taal niet goed spreekt.” De dagelijkse gang van zaken op maat begeleiden en langetermijnplanning als het gaat om carrièreperspectief. Een overheid die ruimte laat voor experimenten en werkgevers gebruik maken van de kansen die de nieuwe groep arbeidskrachten bieden. Een flinke opgave, maar een met voordelen voor alle partijen, wanneer gezamenlijk en positief benaderd. “Ik kijk niet per se wat iemand hier kan, maar wat iemand überhaupt kan,” stelt Van Velzen. “Als iemand ambities heeft is dat alleen maar goed en dan moet gekeken worden hoe die ambities kunnen worden verwezenlijkt. De tijd dat je als werkgever kan zeggen wat iemand moet doen is voorbij. Vind ik sowieso het domste wat je kunt doen. Als Basel zich op een ander vlak ontwikkelt, moet hij dat vooral doen. Gister heeft hij bijvoorbeeld even staan lassen.” “Makkie man,” grijnst Basel. Van Velzen lacht ook. “Nu nog waterdicht.” 

Lees het uitgebreide artikel​ met onder meer de visie van Rien van Gendt van de Maatschappelijke Alliantie en Chafina Ben​​dahman van Rose Stories.
Bijlagen
Deel artikel