Hét ondernemersnetwerk in de Randstad
VNO-NCW WEST  >  Nieuws

Nieuws

Machtigingen beherenMachtigingen beheren
http://www.vno-ncwwest.nl/NieuwsFoto/180710%20Boekpresentatie%20Marry.jpg
Verdrink geen dooie eend
Datum: 11-07-2018

‘Verdrink geen dooie eend’ is de titel van het boek dat tijdens de bijeenkomst van VNO-NCW metropool Amsterdam op 10 juli werd gepresenteerd. Die titel staat voor good governance, aldus schrijver Marry de Gaay Fortman, oud-voorzitter van VNO-NCW metropool Amsterdam. De Gaay Fortman is advocaat-partner bij Houthoff op de Zuid-as en lid van de Raad van Commissarissen van De Nederlandse Bank, alwaar de boekpresentatie plaatsvond.

Door Annemarie van Oorschot

Marry de Gaay Fortman is een ‘Topvrouw’. Na een glanzende carrière bekleedt ze topfuncties in de advocatuur en Raden van Commissarissen en Toezicht van grote bedrijven en culturele instellingen. In een van haar nevenfuncties zou ze zichzelf als hét goede voorbeeld naar voren kunnen schuiven. Ze is voorzitter van de stichting Topvrouwen, die zich inzet voor diversiteit in de hoogste bestuursorganen van bedrijven. Maar dat doet ze niet graag; ‘bescheidenheid siert de mens’. Wel schreef ze een boek waar vrouwen hun voordeel mee kunnen doen, op verzoek weliswaar van uitgeverij Business Contact. Aan de hand van persoonlijke ervaringen laat De Gaay Fortman zien hoe je als vrouw een sterke positie kunt verwerven. Het is de kunst van beminnelijke doeltreffendheid, zoals de ondertitel van het boek luidt.

Dooie eend
De Gaay Fortman beschrijft haar visie op effectief onderhandelen en goede besluitvorming aan de hand van de metafoor ‘dooie eend’. Een dooie eend kom je tegen in een situatie waarin je het gezamenlijke doel uit het oog dreigt te verliezen of iemand duidelijk het onderspit delft. Die eend aandacht geven – ofwel ook nog eens verdrinken – werkt contraproductief. Beter is de aandacht te herleiden naar het gezamenlijke doel of het gedeelde belang.
Een voorbeeld. Je voert een sollicitatiegesprek met een vrouwelijke kandidaat-commissaris en ontdekt na vijf minuten dat de kandidaat ongeschikt is. Je kunt dan haar inwrijven op welke punten ze allemaal tekort schiet, ofwel de dode eend verdrinken, maar beminnelijk is dat niet en het levert je niets op. Je kunt er ook voor zorgen dat de sollicitant met opgeheven hoofd de kamer verlaat en positief gestimuleerd is meer ervaring op te doen. Gericht op het gezamenlijke doel: meer vrouwen aan de top.

Beminnelijke doeltreffendheid
Diversiteit in de boardroom leidt tot tegenspraak en daarmee tot betere besluiten. Voor Frank Elderson, directeur van De Nederlandsche Bank en de hoofdspreker tijdens de boekpresentatie, is diversiteit een breed begrip. “Ik wil alle talent binnenhalen: jong, oud, verschillende nationaliteiten, man en vrouw.” Elderson vindt het boek van De Gaay Fortman nuttig voor alle bestuurders, niet uitsluitend vrouwen. “Ik deel de visie van Marry dat we moeten besturen met beminnelijke doeltreffendheid, gericht op het behouden van persoonlijke lange termijn relaties. Gedrag in de boardroom is van grote invloed op de prestaties van ondernemingen. Daarom zijn we na de financiële crisis daarop gaan letten bij ons toezicht op de Nederlandse banken. We hebben een methodologie ontwikkeld die inmiddels in andere Europese landen navolging vindt. We kijken naar leiderschap, groepsdynamiek, constructieve tegenspraak en communicatie en houden op deze punten de Raden van Bestuur een spiegel voor.”

Op pagina 75 en76, benadrukt Elderson, staat helder omschreven wat beminnelijke doeltreffendheid inhoudt. De bijpassende kernwoorden zijn:
* welwillendheid,
* niet focussen op ruis en het negatieve, maar op je doel,
* wederzijds respect,
* niet altijd fel ageren, maar signaleren en je kennis op een gunstig moment verzilveren,
* begrip voor het ‘anders-zijn’ van mannen (als je vrouw bent),
* begrip voor het ‘anders zijn’ van vrouwen (als je man bent),
* begrip voor onderlinge verschillen buiten de seksen om,
* de kunst van het verdragen.
* empathie.

Discussie
Tijdens de paneldiscussie krijgt de vraag ‘hoe Nederland het aandeel van vrouwen in topfuncties kan vergroten’ beduidend meer aandacht dan ‘good governance in algemene zin’. Dat komt ook door de grote inbreng van een kleine honderd deelnemers aan de bijeenkomst, voornamelijk vrouwen, die hun strijdbaarheid tonen als het om de positie van de vrouw in het bedrijfsleven gaat.  Jet Bussemaker, sinds 1 juli hoogleraar in Leiden, maakt deel uit van het panel en heeft als minister OCW samen met Hans de Boer, voorzitter VNO-NCW, gestreden voor meer vrouwen in topfuncties. “Ik was blij met de samenwerking met Hans, maar het verliep zo moeizaam. We hebben samen brieven aan CEO’s geschreven. Die leverden te weinig op. Ambitieuze vrouwen vertrekken nu naar het buitenland.”
Toch pleit Bussemaker nog niet voor een quotum. “Dat is een paardenmiddel dat leidt tot polarisatie. Je moet oppassen dat mannen niet afhaken.”
Marry de Gaay Fortman stelt voor dat we ons voorlopig focussen op de Raden van commissarissen en daarvoor het streefcijfer opschroeven van 30 naar 40 procent.  Zo voegt ze daad bij haar woord en schuift de dode eend ‘wettelijke dwang’ terzijde.

Verdrink geen dooie eend
Paperback
EAN: 9789047011330
20 euro
Te bestellen bij o.m. www.managementboek.nl en www.bol.com

Fotoreportage

Bijlagen
Deel artikel