Hét ondernemersnetwerk in de Randstad
VNO-NCW WEST  >  Nieuws

Nieuws

Machtigingen beherenMachtigingen beheren
http://www.vno-ncwwest.nl/NieuwsFoto/161026%20(Bio)technologie%20een%20Next%20Nature.jpg
Biotechnologie, een Next Nature?
Datum: 26-10-2016

​“Technologie is een ‘next nature’, de mens zet de natuurlijke omgeving steeds meer naar de hand. We moeten zorgen dat we de technologische ontwikkelingen in goede banen leiden.” Ondernemer Arthur Oudshoorn en kunstenaar en filosoof Koert van Mensvoort vertellen tijdens een bijeenkomst van VNO-NCW West en Rabobank Zuid-Holland Midden over de toekomst en mogelijkheden van biotechnologie.

Door Pieter van der Meulen

In het Science Centre in Delft wordt op 26 oktober de laatste bijeenkomst van het drieluik van VNO-NCW Delft, waar de blik wordt gericht op de toekomst en de rol van ondernemers daarin, afgesloten. In februari is bij softwarebedrijf Exact de aftrap gegeven met een sessie over robotisering, in mei vond de tweede bijeenkomst plaats bij kennisinstituut Deltares, waar de toekomst van water- en oliemanagement op het programma staat. Bij de derde en voorlopig laatste bijeenkomst draait het om biotechnologie. “Wat houdt dit eigenlijk in en wat moeten ondernemers ermee?” vraagt dagvoorzitter Wolter Smit, oprichter van softwarebedrijf TopDesk en lid van VNO-NCW Delft, zich af.

Razendsnelle ontwikkelingen
“Biotechnologie gebruikt levende systemen en organismen om producten te ontwikkelen. Ik ben geen specialist op dit gebied, ik ben in de eerste plaats ondernemer. Vanuit mijn ervaring kan ik wel een basaal inzicht geven in de wereld en toekomst van biotechnologie.” Arthur Oudshoorn is directeur van Applikon Biotechnology. Het bedrijf is wereldmarktleider op het gebied van bioreactorsystemen. “Biotechnologie krijgt veel aandacht in de media, het is ook een belangrijk thema bij de Amerikaanse verkiezingen. Er kan een onderscheid worden gemaakt tussen oude en nieuwe biotechnologie. Vroege voorbeelden zijn het fermenteren van melk om yoghurt te maken en het kweken van schimmels voor antibiotica. Nieuwe biotechnologie varieert van het maken van vaccins tot het kweken van stamcellen. De technologie ontwikkelt zich snel. In 2008 zijn met succes hartcellen gekweekt en in 2011 heeft een 3d-printer een oor geprint. Dit jaar was een primeur met het daadwerkelijk kweken van een hart, door van een versleten hart de cellen af te strippen en met stamcellen uit de huid een nieuw, functionerend hart te produceren.” De razendsnelle ontwikkelingen hebben grote maatschappelijke gevolgen. Oudshoorn verwacht dat de levensduur, die in de afgelopen vijftig jaar al sterk is toegenomen, nog verder zal oplopen. “Door een regeneratie-gen aan te brengen bij fruitvliegjes is de levensduur met zestig procent verlengd, in 1993 al is de levensduur van een darmworm op vergelijkbare wijze verzesvoudigd. Deze toepassingen kunnen ook bij mensen worden ingezet. Het is redelijk om aan te nemen dat de Europese levensverwachting over vijftien jaar 115 is. Wat betekent dat voor 2100? Waar ligt de grens?” Oudshoorn is zich bewust van de maatschappelijke en ethische discussie die deze ontwikkelingen meebrengt. “In de verkeerde handen kan biotechnologie ook kwaadaardige toepassingen hebben. Mijn bedrijf zet zich in voor biotechnologie waarvan mensen beter worden, dat is voor ons het belangrijkste criterium.”

Piramide van technologie
“De relatie tussen mens, technologie en natuur fascineert me. De mens heeft altijd geprobeerd de omgeving naar de hand te zetten. We zien nu dat de grenzen tussen het geborene en het gemaakte vervagen.” Kunstenaar, technoloog en filosoof Koert Mensvoort schetst potentiele toekomstperspectieven en legt uit waarom de mens technologie zou moeten omarmen, maar wel met de overtuigende intentie het in goede banen te leiden. De veelzijdige tweede spreker trekt de discussie naar een bredere context. Mensvoort heeft een zeven niveaus tellende piramide van technologie ontwikkeld. “Het eerste niveau is technologie in gedachte. Wat kan je je voorstellen maar bestaat nog niet? Een quantumcomputer is een voorbeeld daarvan. Die kan in de toekomst werkelijkheid worden maar bestaat nog niet. Ook de teletijdmachine van Suske en Wiske is technologie op dit niveau, al is het twijfelachtig of die werkelijkheid zal worden. Het tweede niveau is operationele technologie. Er bestaan prototypes, maar het staat nog in de kinderschoenen. Vervolgens kom je bij de toegepaste technologie zoals zonnepanelen. Op het vierde niveau is de technologie geaccepteerd, bijvoorbeeld een smartphone. Vrijwel iedereen heeft er één en ik voel me naakt wanneer ik de mijne thuis laat liggen. Vanaf het vijfde niveau wordt het echt interessant. Daar zien we technologie die onmisbaar is. Ik kom tegenwoordig nergens meer zonder GPS, maar ook het leven zonder riolering of zonder internet is behoorlijk onvoorstelbaar. De zesde stap van de piramide is technologie die zo succesvol wordt dat het een onzichtbaar deel van het leven is geworden. Het alfabet is in feite oude informatietechnologie. De zevende en laatste stap is wanneer technologie onderdeel is geworden van de menselijke natuur. Kleding schaar ik daaronder, maar ook landbouw, we kunnen niet meer zonder.”

‘Next nature’
“We zien dat de lijnen tussen wat natuur, ofwel geboren en cultuur, ofwel gemaakt, inmiddels aan het vervagen zijn. Het economische systeem hebben wij zelf gecreëerd maar zijn we nog wel in staat het te controleren? Hetzelfde geldt voor het internet. De mens heeft bovenop de geosfeer en de biosfeer een technosfeer gecreëerd. We leven tegenwoordig in een enorm technologische omgeving. We moeten niet bang zijn voor nieuwe technologie maar deze naar de top brengen, natuurlijk met oog voor de gevolgen voor de maatschappij. Technologie is een next nature. We moeten niet terug maar juist vooruit naar de natuur.”

Bekijk hier de fotoreportage

Bijlagen
Deel artikel