door Jacques Geluk
"Het is heel vervelend dat in de berichtgeving zoveel onzin over ons wordt uitgestort en we zo weinig feiten horen. We worden zodanig geleefd door opinies en emoties dat we ons moeten afvragen hoe we weer bij de inhoud komen", aldus Hans Verkaart, scheidend voorzitter van VNO-NCW Den Haag tijdens zijn afscheidssymposium 'Ondernemen in een hectische wereld'. "We laten ons in de put praten", vond ook een deelnemer. Beiden reageerden op prof. dr. Paul Schnabel, directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau, die met feiten aantoonde dat - wat ook wordt beweerd - het helemaal niet zo slecht gaat in Nederland, "ook al zijn er punten van zorg."
Werkgelegenheid
"We vergelijken ons te weinig met andere landen. Wanneer we dat wel doen valt op dat het alleen Duitsland en Nederland goed lukt problemen rond de werkgelegenheid in de hand te houden", zegt Schnabel. Nergens groeit de bevolking zo hard als bij ons. De vaak gehoorde bewering dat we straks geen jongeren meer hebben is, volgens de SCP-directeur, dan ook onzin: "Het aantal jongeren neemt eerder toe dan af. Bovendien stijgt het aantal geboorten en krijgen vrouwen weer meer kinderen. "En dat zijn niet per se allochtone vrouwen." Wel verandert de verhouding doordat er steeds meer ouderen komen. De babyboomers gaan met pensioen. "Toch is de vergrijzing niet bij uitstek een Nederlands probleem. Het percentage mensen boven de 65 jaar is bij ons vijftien procent, veel minder dan in andere landen. De komende jaren zal het toenemen, maar daarna weer dalen." Vooral de gemiddelde leeftijd van mannen stijgt, omdat minder mannen roken.
Armoede
De armoede, vooral onder uitkeringsgerechtigden, loopt als gevolg van de crisis wat op, maar in Groot-Brittannië is die vier keer zo hoog. "We kunnen al die kortingspasjes voor bejaarden wel afschaffen", klonk het uit de zaal, nadat Schnabel had aangetoond dat slechts 2,5 procent van alle senioren in armoede leeft. Tijdens de paneldiscussie zei hij: "Ze betalen geen sociale premies meer, waardoor de AOW hoger is dan een uitkering. Vaak hebben zij ook een pensioen. Velen gaan er dus qua inkomen na hun pensionering op vooruit, maar zijn niet rijk. Uitzondering zijn de mensen die nu 85 jaar of ouder zijn en geen pensioen hebben opgebouwd." Schnabel ruimde ook het misverstand uit de weg dat de meeste ouderen achter de geraniums zitten. "Flauwekul! Slechts 90.000 bejaarden wonen in een verzorgingshuis en 60.000 in een verpleeghuis. Doordat vooral de hogere inkomens huishoudelijke hulp kunnen inhuren, blijven veel meer mensen zelfstandig wonen."
Deeltijd
Andere feiten: Nederland en Zwitserland zijn kampioenen in deeltijdarbeid, waardoor de vrouwenparticipatie hoger ligt. Toch werken we in Nederland gemiddeld het minste aantal uren per week: 31 tegen 43 in Griekenland, wat de opmerking uitlokte dat tijd en productiviteit niet met elkaar hoeven samenhangen. Hoewel er veel kritiek is op ons onderwijsstelsel, kent Nederland het hoogste gemiddelde opleidingsniveau. Qua inwonertal staan we op de achtste plaats in Europa en qua concurrentiepositie bij de eerste tien, terwijl het kabinet bij de eerste vijf wil horen. "We moeten er wel wat voor doen", aldus Schnabel. "Wij besteden 1,7 procent van ons Bruto Binnenlands Product aan onderzoek en ontwikkeling, de Zweden 4 procent." Goed nieuws is dat er in geen land zo weinig misère bestaat.
Rabobank
Willem van der Velden, hoofd regionaal-economisch onderzoek Rabobank Nederland, was betrokken bij de recente Rabobank-studie 'IN2030, vier toekomstscenario’s voor bedrijven’. Hij sprak in zijn betoog van een milde recessie en de komst van de gevreesde dubbel dip. "De overheid is nog niet hersteld van de vorige, maar het bedrijfsleven heeft alerter gereageerd en is beter voorbereid op wat komt." Van der Velden begrijpt dat nieuwe bezuinigingsrondes nodig zijn, maar vroeg zich wel af hoever we daarmee kunnen doorgaan? "Wanneer bezuinigingen leiden tot snijden in gezond vlees en ondernemers worden getroffen, spannen we het paard achter de wagen." Als dan ook de uitvoermotor hapert, de inflatie niet meer valt te compenseren, pensioenen onzeker zijn en huishoudens het stokje niet overnemen, mede doordat consumenten in de media steeds meer negatieve geluiden horen, zijn passende maatregelen nodig.