Door Annemarie van Oorschot
“We moeten ons niet blind staren op verworven rechten, dan zijn we contraproductief.” Jaap Smit, voorzitter van vakverbond CNV, is wars van de traditionele vakbondsstrijd. Hij zoekt naar consensus tussen werknemers en werkgevers gebaseerd op wederzijds respect. “We moeten ons wel druk maken om verworven waarden. Neem het ontslagrecht. Dat stamt uit de jaren veertig van de vorige eeuw. Dit recht heeft een andere, moderne invulling nodig. Maar de waarde die aan de wet ten grondslag ligt, mag niet ter discussie staan. Wij willen mensen beschermen tegen de grillen van de werkgever.”
Constructief
Smit is op zoek naar een nieuwe rol voor de vakbeweging. De letters CNV staan voor Christelijk Nationaal Vakverbond. Hij wil dat ze staan voor Constructief eN Vernieuwend. “Die letters probeer ik inhoud te geven.” De vakbondsvoorzitter ziet veel voordelen in het Maasland-model dat werkgevers en werknemers aan elkaar bindt. “Daarbij worden werknemers gezien als mens, niet als kostenpost of productiefactor. Daarbij nemen werkgevers werknemers van elkaar over. Bijvoorbeeld als ze boventallig zijn geworden of om een andere reden niet meer in hun functie passen.”
Smit begrijpt niet dat de strijd tussen werkgevers en werknemers gaat over dubbeltjes en kwartjes onderaan de streep. “We moeten het niet meer hebben over koopkracht, maar over leefkracht.” Als voorbeeld noemt hij werknemers met een contract van 18 uur bij een supermarkt. “Deze mensen krijgen betaald voor 18 uur, maar moeten 68 uur beschikbaar zijn. Zij hebben geen zeggenschap over hun leven, zij hebben geen leefkracht. Of neem de oproepkrachten die halverwege de dag naar huis worden gestuurd, omdat het aantal klanten tegenvalt in een warenhuis.”
Aanstaande maandag, 7 mei, verschijnt een compleet verslag van de bijeenkomst met Jaap Smit, geschreven door Nico van Grieken.